Trang
Việc nhiều mẫu xe bán tải bị xếp vào nhóm ô tô tải theo quy định khiến nhiều chủ xe bị hạn chế di chuyển vào nội đô, đồng thời làm dấy lên ý định "lách luật" bằng cách hoán cải phương tiện.
Nội dung chính
Những ngày gần đây, cộng đồng người sử dụng xe bán tải tại Việt Nam liên tục bàn luận sôi nổi về việc phân loại phương tiện. Nguyên nhân xuất phát từ việc phần lớn các mẫu xe bán tải phổ biến hiện nay bị xếp vào nhóm "ô tô tải pickup" thay vì "ô tô con pickup" theo Thông tư 53/2024/TT-BGTVT.
Việc phân loại này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người sử dụng, đặc biệt là khi lưu thông trong khu vực nội đô. Ở nhiều thành phố lớn, xe tải bị hạn chế di chuyển vào giờ cao điểm, khiến không ít chủ xe bán tải gặp khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.
Trước tình hình đó, một số ý kiến trên mạng xã hội đặt câu hỏi: liệu có thể hoán cải xe bán tải từ dạng xe tải sang xe con để tránh các hạn chế hay không?
Không tồn tại khái niệm "xe bán tải" trong đăng kiểm
Theo quy định hiện hành, không có thuật ngữ chính thức nào là "xe bán tải" được ghi nhận trên Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (GCN). Khi kiểm định, cơ quan chức năng chỉ xác định phương tiện dưới hai dạng cụ thể: "ô tô tải pickup" hoặc "ô tô con pickup", căn cứ vào các thông số kỹ thuật.
Việc nhiều người quen gọi chung là "xe bán tải" thực chất chỉ là cách gọi dòng xe, không phản ánh đúng cách phân loại trong văn bản pháp luật. Thông tư 53 đã quy định rõ cách phân loại hai loại phương tiện này.
Theo đó, pickup được xếp vào nhóm "ô tô con" nếu phục vụ mục đích chở người, với số chỗ ngồi tối đa là 8 (không tính tài xế), quy định tại mục 2, phụ lục I. Trong khi đó, pickup được xếp vào nhóm "ô tô tải" nếu phương tiện có tính chất chính là chở hàng, theo mục 3 và 4, phụ lục IV.
Do nằm ở hai nhóm phương tiện khác nhau về công năng, nên các nghĩa vụ về thuế và chi phí khi lưu hành cũng có sự khác biệt.
Không được phép chuyển đổi giữa hai loại xe
Tại buổi tọa đàm diễn ra chiều 24/3, ông Nguyễn Tô An - Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam đã trực tiếp làm rõ vấn đề hoán cải phương tiện. Ông nhấn mạnh rằng xe pickup được chia thành hai nhóm riêng biệt: loại chở người (ô tô con pickup) và loại chở hàng (ô tô tải pickup), và không thể chuyển đổi qua lại giữa hai dạng này.
Lý do là mỗi mẫu xe khi xuất xưởng đều đã được thử nghiệm, đánh giá và cấp chứng nhận dựa trên thiết kế nguyên bản của nhà sản xuất. Nếu thay đổi mục đích sử dụng, phương tiện sẽ không còn phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật ban đầu, đồng thời tạo ra sự bất bình đẳng trong việc áp dụng chính sách thuế giữa các loại xe.
Về mặt pháp lý, quy định mới trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025) đã kiểm soát chặt chẽ hơn hành vi này. Cụ thể, khoản 10, điều 9 nêu rõ việc cải tạo xe ô tô từ loại khác sang xe chở người là hành vi bị cấm, ngoại trừ các trường hợp phục vụ quốc phòng hoặc an ninh.
Như vậy, việc chuyển đổi một chiếc ô tô tải pickup sang ô tô con pickup là không hợp pháp. Trường hợp cố tình thay đổi kết cấu hoặc hoán cải trái quy định sẽ bị xử lý theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Theo điểm b, khoản 17, điều 30 của nghị định này, phương tiện vi phạm có thể bị tịch thu.
Việc "biến" xe pickup từ dạng chở hàng sang chở người không chỉ không được phép mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn. Do đó, người mua nên cân nhắc kỹ mục đích sử dụng ngay từ đầu để tránh những hệ lụy không đáng có.
Trang
