Một nghiên cứu mới sử dụng dữ liệu vệ tinh cho thấy sự gia tăng xe điện tại California đã góp phần làm giảm đáng kể ô nhiễm không khí, mang lại lợi ích sức khỏe rõ ràng cho cộng đồng dân cư.
Nội dung chính
Dữ liệu vệ tinh xác nhận lợi ích của xe không phát thải
Từ lâu, xe điện được biết đến là phương tiện không phát thải khí CO₂ do không sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, việc chứng minh tác động thực tế của xe điện đối với chất lượng không khí ở quy mô khu dân cư trước đây vẫn còn nhiều tranh cãi.
Một nghiên cứu mới do Trường Y Keck thuộc Đại học Nam California thực hiện đã cung cấp bằng chứng thuyết phục rằng xe không phát thải thực sự giúp cải thiện chất lượng không khí. Nghiên cứu này đã sử dụng dữ liệu vệ tinh độ phân giải cao để theo dõi mức độ ô nhiễm tại các khu dân cư trên khắp bang California.
Công trình nghiên cứu, được công bố trên tạp chí The Lancet Planetary Health, khai thác dữ liệu từ thiết bị giám sát tầng đối lưu TROPOMI. Thiết bị này có khả năng đo nồng độ nitrogen dioxide (NO₂) trong khí quyển thông qua cách khí này hấp thụ và phản xạ ánh sáng mặt trời.
Từ nguồn dữ liệu vệ tinh, các nhà khoa học đã tính toán nồng độ NO₂ trung bình hằng năm tại từng khu dân cư ở California trong giai đoạn 2019 - 2023. Song song đó, nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu đăng ký xe công khai từ Cục Quản lý phương tiện cơ giới California (DMV) để xác định số lượng xe không phát thải tại mỗi khu vực. Nhóm xe này bao gồm ô tô điện, xe hybrid sạc ngoài và xe chạy bằng pin nhiên liệu hydro.
Càng nhiều xe điện, ô nhiễm càng giảm
NO₂ là loại khí sinh ra trong quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch, có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe như hen suyễn, viêm phế quản, bệnh tim mạch và đột quỵ. Do đó, việc giảm loại khí này mang ý nghĩa lớn đối với sức khỏe cộng đồng.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, cứ mỗi 200 xe không phát thải được đăng ký thêm tại một khu dân cư, nồng độ NO₂ trung bình giảm khoảng 1,1%. Trong giai đoạn nghiên cứu, một khu dân cư điển hình tại California bổ sung trung bình 272 xe không phát thải, với biên độ dao động từ 18 xe đến 839 xe. Tỷ lệ xe không phát thải trong tổng số xe hạng nhẹ toàn bang cũng tăng từ 2% lên 5%.
Bà Sandrah Eckel, tác giả chính của nghiên cứu, nhận định: "Những phát hiện này cho thấy không khí sạch hơn không còn là lý thuyết, mà đã và đang diễn ra trong các cộng đồng trên khắp California".
"Dù quá trình điện hóa phương tiện chưa hoàn tất, nghiên cứu của chúng tôi cho thấy sự chuyển dịch sang xe điện đã tạo ra những thay đổi có thể đo lường được đối với chất lượng không khí", bà nói thêm.
Để loại trừ các yếu tố gây nhiễu, nhóm nghiên cứu đã loại bỏ dữ liệu năm 2020 nhằm tránh ảnh hưởng của các biện pháp phong tỏa trong đại dịch. Ngoài ra, họ cũng xác nhận rằng những khu vực gia tăng xe chạy xăng lại ghi nhận mức ô nhiễm tăng lên. Kết quả từ dữ liệu vệ tinh tiếp tục được đối chiếu với dữ liệu từ các trạm quan trắc mặt đất trong giai đoạn 2012 - 2023.
Bà Erika Garcia, Phó giáo sư Khoa học Sức khỏe Dân số và Y tế Công cộng tại Trường Y Keck, đồng thời là tác giả cao cấp của nghiên cứu, cho biết: "Chúng tôi đã kiểm chứng phân tích của mình bằng nhiều phương pháp khác nhau, và các kết quả đều nhất quán trong việc củng cố phát hiện chính của nghiên cứu".
Đây là tín hiệu tích cực đối với những người sinh sống tại các đô thị đông đúc, nơi khí thải độc hại từ ống xả ô tô thường tồn tại ở tầng không khí thấp và dễ xâm nhập vào phổi con người. Khi ngày càng nhiều xe điện và xe hybrid sạc ngoài được đưa vào lưu thông, chất lượng không khí tại các thành phố cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện.
Trang


















