Trang
Việt Nam sẽ áp dụng quy chuẩn mới với trạm sạc xe điện, trong đó nhấn mạnh khả năng tương thích kỹ thuật, yêu cầu an toàn vận hành và minh bạch chi phí đối với các điểm sạc kinh doanh dịch vụ.
Khả năng một trụ sạc phục vụ nhiều mẫu xe tương thích sẽ trở thành yêu cầu kỹ thuật bắt buộc theo Thông tư 61 vừa được Bộ Công Thương ban hành. Quy định mới đặt ra tiêu chuẩn đối với cổng kết nối, chế độ sạc và các thông số liên quan, hướng tới việc chuẩn hóa hạ tầng trong bối cảnh số lượng phương tiện điện ngày càng tăng.
Theo quy chuẩn, hệ thống điều khiển của trạm không được chủ động hạn chế việc sạc đối với những cấu hình đã được công bố tương thích, miễn các điều kiện về kỹ thuật, xác thực và an toàn vẫn đáp ứng yêu cầu.
Tuy nhiên, quy định về khả năng tương thích không đồng nghĩa mọi đơn vị vận hành bắt buộc phải cung cấp dịch vụ cho xe thuộc tất cả thương hiệu. Thông tư tập trung vào tiêu chuẩn kỹ thuật, không quy định cụ thể việc doanh nghiệp phải mở mạng lưới sạc cho mọi nhóm khách hàng.
Phạm vi áp dụng gồm các điểm sạc tại khu vực công cộng, bãi giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ cũng như những trạm ngoài trời hoặc nằm dưới mái che độc lập. Một số khu vực như tầng hầm, nhà để xe hay bãi đỗ trong nhà không thuộc nhóm này. Trạm nội bộ, thiết bị sạc không dây, bộ sạc đi kèm phương tiện và thiết bị phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm cũng được loại trừ.
Với các trạm kinh doanh dịch vụ, đơn vị vận hành còn phải đáp ứng quy định liên quan đến điện lực, xây dựng và phòng cháy chữa cháy.
Các yêu cầu an toàn đáng chú ý gồm khả năng phát hiện những tình huống như cháy, ngập nước hoặc nhiệt độ tăng quá mức. Khi xảy ra sự cố, hệ thống phải phát cảnh báo và tự động ngắt nguồn điện.
Trụ sạc sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu cũng phải trải qua thử nghiệm, nghiệm thu, công bố hợp quy và dán tem trước khi được đưa vào sử dụng.
Ngoài ra, đơn vị kinh doanh dịch vụ sạc phải công khai mức giá, phương thức tính phí và lượng điện tiêu thụ trong giao dịch. Những dữ liệu này cần được bảo vệ trước nguy cơ chỉnh sửa hoặc xóa trái phép.
Những trạm được lắp đặt trước tháng 7/2027 vẫn có thể tiếp tục hoạt động nếu được bảo trì và bảo đảm điều kiện an toàn. Các hệ thống đang khai thác phải hoàn thành việc rà soát an toàn trong vòng 6 tháng và có tối đa 24 tháng tính từ ngày 1/7/2027 để xử lý các tồn tại.
Nếu trạm được sửa chữa, nâng cấp hoặc mở rộng sau mốc này, phần thực hiện mới phải tuân thủ quy chuẩn vừa ban hành.
Nếu phát hiện sự cố có khả năng đe dọa trực tiếp đến an toàn vận hành, đơn vị quản lý trạm sạc phải tạm ngưng khu vực liên quan hoặc cô lập phần gặp vấn đề để tiến hành xử lý. Trong trường hợp không thể tách riêng khu vực bị ảnh hưởng, trạm sạc buộc phải ngừng hoạt động hoàn toàn cho đến khi sự cố được khắc phục.
Việt Nam hiện có khoảng 6,7 triệu ô tô, trong đó xe điện chiếm khoảng 3%, cùng khoảng 70 triệu xe máy với tỷ lệ xe điện 4,3%. Nhu cầu hạ tầng sạc được dự báo tiếp tục tăng khi phương tiện điện tập trung ngày càng nhiều tại các đô thị.
Theo lộ trình giảm phát thải, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% phương tiện đô thị cùng toàn bộ xe buýt và taxi sử dụng điện. Ngân hàng Thế giới (World Bank) ước tính mạng lưới sạc có thể cần khoảng 2,2 tỷ USD đầu tư vào năm 2030 và 32,6 tỷ USD đến năm 2050.
