Trang
Xăng E10 bắt đầu được bán đại trà từ tháng 6, nhưng không phải phương tiện nào cũng nên chuyển ngay sang dùng loại nhiên liệu này, đặc biệt là xe đời cũ dùng chế hòa khí, chưa được xác nhận tương thích.
Nội dung chính
Từ ngày 1/6, xăng sinh học E10 bắt đầu được bán rộng rãi tại Việt Nam, đánh dấu bước chuyển mới của thị trường nhiên liệu. Theo lộ trình hiện hành, E10 sẽ thay thế các loại xăng khoáng RON95 trước đây, trong khi E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì song song đến hết năm 2030.
Sự thay đổi này khiến nhiều chủ ô tô, xe máy quan tâm đến khả năng tương thích của phương tiện. Theo công bố từ nhiều hãng xe và hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy tại Việt Nam, phần lớn xe đang lưu hành hiện nay có thể dùng xăng E10 mà không cần thay đổi kỹ thuật.
Nhóm phương tiện ít gây lo ngại nhất là các xe đời mới sử dụng phun xăng điện tử (FI). Hệ thống này có cảm biến và bộ điều khiển điện tử, giúp kiểm soát lượng nhiên liệu đưa vào động cơ chính xác hơn. Vì vậy, khi sử dụng nhiên liệu có pha ethanol ở mức 10%, xe vẫn có khả năng vận hành ổn định nếu nằm trong khuyến nghị của nhà sản xuất.
Tuy nhiên, không phải mọi phương tiện đều có điều kiện kỹ thuật giống nhau. Một số xe sản xuất từ đầu những năm 2000 trở về trước, nhất là xe dùng bộ chế hòa khí, cần được xem xét kỹ hơn. Đây là nhóm xe thường đã vận hành lâu năm, có khả năng tích tụ cặn trong bình xăng, đường dẫn hoặc đã xuống cấp ở các chi tiết cao su.
Vì sao xe dùng chế hòa khí dễ phát sinh vấn đề hơn?
Bộ chế hòa khí, hay bình xăng con, từng phổ biến trên xe máy đời cũ trước khi công nghệ phun xăng điện tử được sử dụng rộng rãi. Từ khoảng năm 2007, xe máy mới tại Việt Nam dần chuyển sang FI để đáp ứng yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu và tiêu chuẩn khí thải.
Khác với FI, bộ chế hòa khí không có cảm biến để tự đo đạc điều kiện vận hành. Xăng được hút vào động cơ nhờ chênh lệch áp suất không khí, sau đó đi qua các đường dẫn và lỗ phun cơ khí có kích thước nhỏ. Cơ chế này đơn giản, dễ sửa chữa nhưng cũng nhạy cảm hơn với cặn bẩn trong nhiên liệu.
E10 có chứa 10% ethanol sinh học. Ethanol có khả năng làm sạch mạnh hơn xăng khoáng truyền thống, nên khi gặp bình xăng hoặc đường ống đã tích tụ cặn lâu ngày, nó có thể khiến các mảng cặn bong ra.
Các tạp chất này sau đó đi theo dòng xăng và mắc lại ở lọc nhiên liệu hoặc các đường dẫn nhỏ trong chế hòa khí. Khi dòng xăng bị cản trở, xe có thể khó khởi động, nổ không đều, hụt ga hoặc chết máy.
Ngoài ra, xe đời cũ còn có rủi ro ở vật liệu. Một số ống dẫn, gioăng, phớt hoặc chi tiết cao su được sản xuất trong giai đoạn nhiên liệu sinh học chưa phổ biến có thể không còn phù hợp khi tiếp xúc lâu dài với ethanol. Nếu các bộ phận này đã lão hóa, nguy cơ nứt, phồng, chai cứng hoặc rò rỉ nhiên liệu sẽ tăng lên.
Xe đời cũ nên tiếp tục dùng E5 hay chuyển sang E10?
Với xe đã được nhà sản xuất xác nhận tương thích E10, người dùng có thể sử dụng theo khuyến nghị.Ngược lại, nếu phương tiện dùng chế hòa khí và chưa có thông tin rõ ràng từ hãng, tiếp tục dùng E5 RON92 là lựa chọn an toàn hơn trong giai đoạn này.
Yamaha Việt Nam hiện khuyến nghị các mẫu xe dùng chế hòa khí sản xuất từ năm 2017 trở về trước nên tiếp tục sử dụng E5 thay vì E10. Bộ Công Thương cũng lưu ý xe đời cũ nên được kiểm tra, bảo dưỡng trước khi dùng nhiên liệu ethanol để đảm bảo vận hành ổn định.
Trước khi chuyển sang E10, chủ xe nên ưu tiên kiểm tra bình xăng. Nếu bên trong có gỉ sét hoặc cặn lâu ngày, việc vệ sinh sẽ giúp hạn chế nguy cơ tạp chất bị cuốn xuống hệ thống nhiên liệu. Bộ chế hòa khí cũng cần được làm sạch nếu xe đã lâu chưa bảo dưỡng.
Lọc xăng là bộ phận nên được kiểm tra hoặc thay mới nếu đã cũ. Trong những lần đầu sử dụng nhiên liệu chứa ethanol, lọc xăng có thể giữ lại lượng cặn bị bong ra từ bình xăng và đường ống. Nếu bộ phận này bị nghẽn, xe dễ hụt nhiên liệu khi tăng ga hoặc vận hành ở tốc độ cao.
Các ống dẫn xăng, gioăng cao su và phớt làm kín cũng cần được quan sát kỹ. Những chi tiết có dấu hiệu nứt, cứng, phồng hoặc rò rỉ nên được thay thế trước khi sử dụng E10 thường xuyên.
Sau khi chuyển đổi, người dùng nên theo dõi xe trong vài lần đổ nhiên liệu đầu tiên. Nếu xuất hiện tình trạng khó nổ, máy chạy không đều, hụt ga, chết máy hoặc có mùi xăng bất thường, nên đưa xe đi kiểm tra để xác định nguyên nhân.
Trang
