Trang
Bằng chiến lược đầu tư mạnh vào sản xuất, hạ tầng và dịch vụ, hai hãng xe điện BYD và VinFast đang gia tăng ảnh hưởng, cạnh tranh trực diện với các thương hiệu ô tô Nhật Bản.
Nội dung chính
Những chiếc xe điện đổi màu đường phố Đông Nam Á
Tại trung tâm Jakarta - một trong những đô thị đông đúc nhất thế giới, sự xuất hiện ngày càng dày đặc của các mẫu xe điện mang logo BYD (Trung Quốc) và VinFast (Việt Nam) đang dần thay đổi diện mạo giao thông đô thị.
Những chiếc taxi VinFast với màu xanh ngọc nổi bật dễ nhận ra. Ra mắt hơn một năm trước, dịch vụ gọi xe Green Smart Mobility (Green SM) đã trở thành phương tiện phổ biến cho cả người dân và du khách di chuyển trong thủ đô rộng lớn của Indonesia.
Nhiều tài xế chuyển từ các hãng taxi truyền thống sang dịch vụ này cho biết xe điện mang lại trải nghiệm êm ái, sạch sẽ và chi phí vận hành thấp hơn đáng kể.
Không chỉ vậy, yếu tố giá cả đóng vai trò quan trọng. Một chuyến đi kéo dài 30 phút bằng xe điện có thể rẻ hơn tới một nửa so với taxi thông thường, giúp dịch vụ này nhanh chóng chiếm được cảm tình của người tiêu dùng.
Trợ giá, chiến lược bán giá thấp và cung cấp dịch vụ vượt ra ngoài việc bán xe là những chiến thuật quen thuộc của VinFast khi hãng tìm cách mở rộng ra ngoài thị trường nội địa, nơi họ đang chiếm 37% thị phần.
Tại Indonesia, VinFast cạnh tranh trực tiếp với BYD khi hai "con hổ" xe điện này tìm cách giành thị phần tại khu vực vốn là "sân nhà" của các hãng xe Nhật.
BYD cũng triển khai chiến lược taxi riêng, cung cấp xe điện cho Grab - đối thủ của Green SM - trong một quan hệ hợp tác trải dài sang Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Green SM cũng hoạt động tại Việt Nam, Lào và Philippines.
Theo dữ liệu của công ty kiểm toán PwC, BYD và VinFast là hai thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất tại sáu thị trường lớn nhất Đông Nam Á trong ba quý đầu năm 2025, với doanh số tăng lần lượt 95% và 90% so với cùng kỳ năm liền trước.
VinFast đã bán hơn 100.000 xe điện trong giai đoạn này tại Indonesia, Việt Nam, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Philippines; trong khi BYD bán được 70.000 xe. Hai hãng chiếm khoảng 7% tổng doanh số 2,4 triệu xe tại khu vực 700 triệu dân.
Trước sức ép cạnh tranh, các "ông lớn" Nhật Bản như Toyota, Honda và Mitsubishi đã chứng kiến thị phần giảm xuống còn 59%, giảm 10 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2023.
Honda dự báo lỗ ròng lên tới 690 tỷ yên (4,3 tỷ USD) cho năm tài chính kết thúc ngày 31/3, lần đầu tiên kể từ khi niêm yết năm 1957. CEO Toshihiro Mibe cho biết môi trường cạnh tranh tại ASEAN đang gia tăng trên mọi mặt do sự tấn công mạnh mẽ của các hãng xe mới nổi.
Đông Nam Á là thị trường trọng điểm của ngành xe điện châu Á
Với tầng lớp trung lưu đang tăng và tiềm năng tăng trưởng chưa được khai thác, Đông Nam Á ngày càng quan trọng đối với BYD, đặc biệt khi đà tăng trưởng tại Trung Quốc đang chững lại.Hãng đã trải qua 6 tháng liên tiếp doanh số giảm kể từ tháng 9 năm ngoái do nhu cầu nội địa suy yếu.
Theo Li Chengdong, nhà sáng lập công ty tư vấn Haitun tại Bắc Kinh: "Đông Nam Á là thị trường mà kinh tế, dân số và tầng lớp trung lưu đều đang tăng nhanh. Ngoài ra, các thương hiệu Trung Quốc đánh giá đây là thị trường ít cạnh tranh hơn, với các hãng Nhật là đối thủ chính".
Trong khi BYD đối mặt cạnh tranh gay gắt trong nước, VinFast lại là người dẫn đầu tại thị trường nội địa, nơi vẫn mang lại phần lớn doanh thu khi hãng cố gắng xây dựng thương hiệu quốc tế.
"Xe của VinFast chưa phổ biến bằng BYD - đó là vấn đề nhận diện thương hiệu", Sarina Lesmina - trưởng bộ phận nghiên cứu Indonesia của tập đoàn tài chính CLSA - nhận định. Bà cũng cho rằng BYD thành công sớm nhờ định vị là công ty công nghệ với thiết kế "ngầu".
Để nâng cao hình ảnh, VinFast không chỉ triển khai đội taxi tại Indonesia mà còn tham gia các dự án hạ tầng như nút giao đường cao tốc ở Tây Java, nằm trong chiến lược đầu tư 1 tỷ USD tại Indonesia, bao gồm sản xuất, bán hàng, dịch vụ và hạ tầng sạc.
Dù đạt nhiều thành công tại Đông Nam Á, cả hai hãng đều gặp khó khăn khi tiến vào thị trường Ấn Độ. VinFast ra mắt chính thức vào tháng 9 nhưng chỉ bán được 1.195 xe trong 3 tháng, trong khi BYD - vào thị trường sớm hơn - cũng chỉ bán được 774 xe.
Mạng lưới sạc hạn chế, lo ngại giá trị bán lại, sự thống trị của các thương hiệu lâu đời như Maruti Suzuki và tâm lý e dè với xe điện (chỉ chiếm 3,5% doanh số tháng 2) là những nguyên nhân chính.
Dù vậy, VinFast đã xây dựng nhà máy tại bang Tamil Nadu với công suất 50.000 xe/năm và dự kiến tăng lên 150.000 xe. Hãng còn đề xuất đầu tư 3 tỷ USD tại Telangana cho dịch vụ taxi điện và hệ sinh thái gồm thành phố thông minh, bệnh viện, trường học và cả vườn thú.
VinFast cũng có nhà máy tại Indonesia, trong khi BYD đã mở nhà máy 100% vốn nước ngoài đầu tiên tại Thái Lan năm 2024 và dự kiến mở thêm tại Indonesia năm nay, cùng dây chuyền tại Ấn Độ và Campuchia.
Khác biệt chiến lược giữa VinFast và BYD
VinFast đã chuyển hoàn toàn sang xe điện từ cuối 2022, nhưng nhu cầu chậm lại khi nhiều khách hàng chuyển sang xe hybrid. Trong khi đó, BYD có lợi thế với công nghệ hybrid sạc ngoài, giúp giảm lo ngại về quãng đường.
BYD dự kiến tăng tỷ trọng xe hybrid tại các thị trường mới nổi, còn VinFast đang hướng tới thị trường Mỹ, nơi chính sách và thuế quan khiến xe điện Trung Quốc khó cạnh tranh. Hãng dự định xây lại nhà máy 2 tỷ USD tại Bắc Carolina vào năm 2026.
Cả hai hãng đều đang đầu tư mạnh toàn cầu, khiến các nhà phân tích theo dõi sát tình hình tài chính.VinFast lỗ ròng kỷ lục 3,87 tỷ USD năm 2025, nâng tổng lỗ 3 năm lên 9 tỷ USD.
VinFast được thành lập năm 2017 bởi tỷ phú Phạm Nhật Vượng, người cam kết sẽ tài trợ cho công ty "cho đến khi hết tiền". Hãng đặt mục tiêu 20 - 30% doanh số năm nay đến từ thị trường quốc tế, tương đương 60.000 - 90.000 xe vào năm 2026.
Trong khi đó, BYD có lượng tiền mặt 102 tỷ nhân dân tệ (15 tỷ USD) và lợi nhuận khoảng 7.000 nhân dân tệ mỗi xe. Các nhà phân tích dự báo lợi nhuận BYD sẽ tăng 30% năm nay.
Cả hai hãng đều đang đầu tư mạnh toàn cầu và kỳ vọng hưởng lợi từ xu hướng giá xăng tăng, biến cuộc đua xe điện thành một "cuộc marathon" dài hạn.
Trang
