Trang
Ô tô số tự động đang chiếm ưu thế tại Việt Nam, nhưng thói quen điều khiển chưa chuẩn khiến nhiều tài xế mới dễ nhầm ga, phanh, tiềm ẩn rủi ro tai nạn.
Thị trường ô tô Việt Nam những năm gần đây chứng kiến sự thay đổi rõ rệt về thói quen tiêu dùng. Người dùng ngày càng ưu tiên các mẫu xe trang bị hộp số tự động nhờ khả năng vận hành nhẹ nhàng, giảm mệt mỏi khi di chuyển trong đô thị đông đúc.
Hiện nay, nhiều hãng xe đã loại bỏ hoàn toàn phiên bản số sàn trên một số dòng sản phẩm, chỉ tập trung phân phối xe số tự động. Điều này khiến không ít tài xế mới hoặc những người quen lái xe số sàn phải thích nghi với cách vận hành mới.
Tuy nhiên, dù tiện lợi hơn, xe số tự động cũng tiềm ẩn rủi ro nếu người điều khiển chưa quen thao tác. Không ít vụ va chạm xảy ra do tài xế đạp nhầm chân ga thay vì chân phanh, đặc biệt trong những tình huống bất ngờ hoặc khi tâm lý hoảng loạn xuất hiện.
Vì sao người mới lái dễ đạp nhầm chân ga?
Các trường hợp nhầm bàn đạp thường xảy ra với người mới có bằng lái hoặc tài xế ít kinh nghiệm, nhất là khi chuyển đổi từ xe số sàn sang xe số tự động. Khi gặp tình huống bất ngờ, phản xạ chưa thuần thục khiến người lái dễ mất bình tĩnh và thao tác sai.
Ngoài yếu tố tâm lý, một số sai sót cơ bản cũng góp phần làm tăng nguy cơ như tư thế ngồi không chuẩn, vị trí đặt chân không hợp lý hoặc sử dụng giày dép không phù hợp khi lái xe. Chỉ một sai sót nhỏ trong những yếu tố này cũng có thể khiến người lái chậm phản ứng hoặc tác động lực sai bàn đạp.
Để giảm thiểu rủi ro, các chuyên gia lái xe thường khuyên người mới tập trung xây dựng thói quen thao tác đúng ngay từ đầu.
Giữ gót chân làm điểm tựa cố định
Nhiều tài xế sử dụng ô tô số tự động có thói quen nhấc hẳn chân phải khỏi sàn mỗi khi chuyển thao tác giữa chân ga và chân phanh. Tuy nhiên, cách đặt chân này tiềm ẩn rủi ro lớn, dễ dẫn đến việc đạp nhầm bàn đạp trong những tình huống cần phản ứng nhanh.
Nguyên tắc quan trọng khi lái xe số tự động là luôn giữ gót chân phải tì trên sàn, không nhấc chân lên để đổi vị trí giữa hai bàn đạp. Tốt nhất, gót chân nên đặt ngay phía dưới bàn đạp phanh để làm điểm tựa, sau đó xoay mũi chân sang các hướng khác nhau khi cần chuyển từ ga sang phanh hoặc ngược lại.
Cụ thể, khi cần giảm tốc, người lái chỉ việc nhấn bàn đạp phanh; còn khi muốn tăng tốc, mũi chân xoay nhẹ sang phải để đặt lên bàn đạp ga. Việc giữ gót chân gần vị trí phanh giúp người lái phản xạ đúng trong tình huống khẩn cấp, hạn chế nguy cơ đạp nhầm sang chân ga.
Tập làm quen với cảm giác khác nhau giữa ga và phanh
Thiết kế công thái học trên ô tô hiện nay giúp người lái phân biệt rõ hai bàn đạp. Bàn đạp phanh thường cao và cứng hơn, trong khi bàn đạp ga đặt thấp hơn và cho cảm giác mềm hơn.
Người mới lái nên dành thời gian làm quen với sự khác biệt này khi xe đang dừng.Chỉ cần ngồi trong xe, để cần số ở vị trí P và kéo phanh tay, sau đó di chuyển chân giữa hai bàn đạp để ghi nhớ cảm giác. Khi đã quen, người lái sẽ dễ dàng nhận biết mình đang đặt chân ở vị trí nào mà không cần nhìn xuống.
Thói quen này giúp phản xạ trở nên chính xác hơn khi xử lý tình huống thực tế.
Luôn đưa chân sang phanh khi không cần tăng tốc
Một nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả khi lái xe số tự động là: nếu không tăng tốc, chân nên đặt ở khu vực phanh. Khi bỏ ga, người lái nên ngay lập tức chuyển chân sang vị trí chuẩn bị phanh thay vì tiếp tục đặt trên bàn đạp ga.
Thói quen này đặc biệt hữu ích khi quan sát thấy xe phía trước giảm tốc, đến gần giao lộ, vạch qua đường hay khu vực đông người. Khi đó, chỉ cần tác động nhẹ lên bàn đạp phanh để kiểm soát tốc độ thay vì phải vội vàng chuyển chân trong tình huống gấp.
Chuẩn bị sẵn sàng từ sớm giúp người lái tránh phản xạ sai do hoảng loạn.
Tư thế ngồi quyết định độ chính xác của thao tác
Không ít trường hợp thao tác phanh sai xuất phát từ việc điều chỉnh ghế không phù hợp. Nếu ghế đặt quá xa, người lái phải duỗi chân khi phanh, khiến gót chân dễ rời khỏi sàn xe. Khi cần xử lý nhanh, việc phải nhấc cả chân lên làm tăng khả năng chạm nhầm vào chân ga.
Tư thế ngồi hợp lý là khi đạp hết hành trình phanh, đầu gối vẫn hơi cong và gót chân vẫn giữ tiếp xúc với sàn xe. Nhờ vậy, bàn chân có thể xoay linh hoạt giữa hai bàn đạp mà không cần nhấc lên.
Việc điều chỉnh ghế, vô lăng và khoảng cách phù hợp không chỉ giúp thao tác chính xác mà còn giảm mệt mỏi khi lái xe đường dài.
Giày dép cũng ảnh hưởng trực tiếp đến độ an toàn
Một yếu tố thường bị bỏ qua là loại giày dép sử dụng khi lái xe. Giày cao gót, dép lỏng hoặc giày có đế quá dày có thể làm giảm cảm giác chân khi tác động lên bàn đạp. Thậm chí, một số loại dép còn dễ bị kẹt vào bàn đạp trong lúc thao tác.
Để đảm bảo an toàn, người lái nên chọn giày kín mũi, ôm chân và có đế mỏng để cảm nhận lực đạp rõ ràng hơn. Nếu phải đi dép, nên chuẩn bị sẵn một đôi giày phù hợp để thay khi lái xe.
Trang
