Trang
Xe điện đang dần trở thành xu hướng chủ đạo của ngành ô tô toàn cầu, nhưng đi kèm với đó là một thực tế ít người để ý: chúng thường nặng hơn đáng kể so với xe xăng, kéo theo nhiều tác động đáng suy nghĩ.
Nội dung chính
Nếu chỉ dựa vào cảm nhận thông thường, nhiều người sẽ nghĩ rằng xe chạy xăng phải nặng hơn. Một cỗ máy với động cơ đốt trong, hàng loạt chi tiết cơ khí phức tạp và nhiên liệu dễ cháy nghe có vẻ "đồ sộ" hơn nhiều so với một chiếc xe điện vận hành êm ái.
Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Hiện nay, phần lớn người quan tâm đến ô tô đều biết rằng xe điện thường nặng hơn đáng kể so với các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong cùng phân khúc. Lý do rất đơn giản: pin.
Nhưng xe điện nặng hơn bao nhiêu? Vì sao pin lại có khối lượng lớn đến vậy? Và điều này ảnh hưởng ra sao đến khả năng vận hành, chi phí bảo dưỡng cũng như độ an toàn? Hãy cùng tìm hiểu.
"Gánh nặng" hàng trăm kg
Bất kỳ ai từng xách một bình ắc quy ô tô hay cầm một viên pin lớn đều có thể nhận ra: pin luôn nặng hơn vẻ ngoài của nó. Với xe điện, các bộ pin lithium-ion được bố trí thành một khối lớn, phẳng dưới sàn xe theo dạng "skateboard" (ván trượt), và chính chúng tạo nên phần lớn khối lượng tăng thêm.
Thông thường, một chiếc xe điện có thể nặng hơn khoảng 450 kg (tương đương gần 1.000 pound) so với xe xăng cùng cỡ.
Lấy ví dụ thực tế: BMW 530i phiên bản động cơ 4 xi-lanh có khối lượng khoảng 4.041 pound, trong khi biến thể thuần điện BMW i5 eDrive40 nặng tới 4.916 pound - chênh lệch 875 pound. Nếu so sánh các bản dẫn động bốn bánh, mức chênh lệch còn tăng lên hơn 1.000 pound.
Ở phân khúc xe cỡ lớn, sự khác biệt này càng rõ rệt. Một số mẫu bán tải và SUV điện gây chú ý chính vì trọng lượng "khủng". Điển hình là GMC Hummer EV với khối lượng vượt 9.000 pound, trong khi Rivian R1T cũng nặng khoảng 7.000 pound. Để so sánh, nhiều phiên bản của Chevrolet Suburban chạy xăng có trọng lượng dưới 6.000 pound.
Vì sao pin lithium khiến xe điện nặng?
Theo lý thuyết, pin nặng là do ba yếu tố chính: các vật liệu hoạt tính trong cực âm như niken, coban hay sắt vốn có khối lượng lớn; càng nhiều vật liệu thì dung lượng lưu trữ càng cao; và mục tiêu của ngành là nhồi nhét càng nhiều năng lượng càng tốt trong một không gian nhỏ gọn.
Với ô tô điện, nhu cầu tăng phạm vi hoạt động vô tình tạo ra một vòng lặp khó tránh. Để giảm nỗi lo hết pin giữa đường, các hãng xe phải trang bị bộ pin dung lượng lớn hơn. Nhưng pin càng lớn thì trọng lượng càng tăng, kéo theo việc chiếc xe phải "gánh" thêm khối lượng đó trong quá trình vận hành.
Không chỉ dừng lại ở việc lắp pin, các nhà sản xuất còn phải thiết kế thêm hàng loạt hệ thống đi kèm. Bộ pin cần được đặt trong một lớp vỏ bảo vệ đủ chắc chắn để đảm bảo an toàn khi va chạm. Đồng thời, hệ thống treo và các bộ phận liên quan cũng phải gia cố để chịu được tải trọng lớn hơn, khiến tổng khối lượng xe tiếp tục tăng.
Dù công nghệ ngày càng cải tiến, các giới hạn vật lý vẫn tồn tại. Hai điểm thường bị phàn nàn ở xe điện là cảm giác lái "nặng nề" hơn và nguy cơ cháy pin. Dù xe xăng cũng có thể bốc cháy, nhưng các vụ cháy liên quan đến pin xe điện thường khó kiểm soát và dập tắt hơn.
Tác động đến an toàn và môi trường giao thông
Ô tô không vận hành trong môi trường lý tưởng, nên khi xét đến xe điện, yếu tố trọng lượng kéo theo nhiều hệ quả thực tế, từ cảm giác lái cho đến vấn đề an toàn. Ngay cả khi chấp nhận những đánh đổi, một chiếc xe nặng hơn vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn đối với người đi bộ và các phương tiện khác trên đường.
Một nghiên cứu năm 2011 của National Bureau of Economic Research cho thấy xác suất tử vong cơ bản tăng tới 47% với mỗi 1.000 pound trọng lượng tăng thêm của chiếc xe gây va chạm. Điều này đồng nghĩa, xét trên trung bình, các mẫu xe điện nặng hơn có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn trong tai nạn.
Thực tế cũng đã xuất hiện những lo ngại liên quan đến cơ sở hạ tầng. Năm 2023, một bãi đỗ xe tại khu Lower Manhattan (được xây dựng từ năm 1925) đã bị sập, làm dấy lên tranh luận về việc liệu các công trình cũ có đủ khả năng chịu tải khi ngày càng nhiều SUV và xe điện nặng được đưa vào sử dụng.
Bên cạnh đó, xe điện cũng có xu hướng làm mòn lốp nhanh hơn so với xe xăng - điều khiến không ít người dùng bất ngờ, theo một nghiên cứu năm 2024 của J.D. Power. Nguyên nhân chủ yếu đến từ khối lượng lớn của xe, kết hợp với mô-men xoắn mạnh và tức thời đặc trưng của động cơ điện, khiến lốp chịu áp lực lớn hơn trong quá trình vận hành.
Xe điện trong tương lai có nhẹ hơn?
Xét trên tổng thể, ô tô điện vẫn đang ở giai đoạn đầu và còn nhiều dư địa để hoàn thiện. Công nghệ trong lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ sớm bứt phá, trong đó pin thể rắn (solid-state) được xem là bước tiến quan trọng tiếp theo.
Loại pin mới này không chỉ giúp rút ngắn thời gian sạc và hoạt động ổn định hơn trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt, mà còn hứa hẹn mang lại dung lượng lớn hơn, quãng đường di chuyển dài hơn, trong khi kích thước và trọng lượng lại được tối ưu đáng kể.
Chẳng hạn, thương hiệu Phần Lan Donut Labs đã công bố một loại pin thể rắn có mật độ năng lượng khoảng 400 Wh/kg. Với thông số này, một bộ pin dung lượng 100 kWh chỉ nặng khoảng 550 pound, nhẹ hơn so với pin lithium-ion hiện nay.
Tuy vậy, ở thời điểm hiện tại, xe điện vẫn có khối lượng trung bình cao hơn đáng kể so với xe chạy xăng, chủ yếu do bộ pin và các hệ thống đi kèm để bảo vệ, vận hành nó.
Trọng lượng vẫn ảnh hưởng nhất định đến cảm giác lái, dù các hãng xe đã nỗ lực tối ưu. Ngoài ra, những tác động kéo theo như hao mòn lốp, áp lực lên hạ tầng hay vấn đề an toàn giao thông vẫn là chủ đề cần được quan tâm.
Trang
