Duy Hải
Từ Miura đến Ikeuchi, bóng đá Việt Nam nhiều lần kỳ vọng vào HLV Nhật Bản nhưng kết quả lại lận đận, đặt ra câu hỏi về sự phù hợp.
Thất bại của U19 Việt Nam tại giải U19 Đông Nam Á 2026 một lần nữa khiến câu chuyện bóng đá Việt Nam và các HLV người Nhật Bản được nhắc lại. Dưới sự dẫn dắt của HLV Yutaka Ikeuchi, U19 Việt Nam khởi đầu khá thuận lợi, nhưng trận thua 1-2 trước chủ nhà Indonesia ở lượt cuối khiến đội mất quyền tự quyết và sau đó dừng bước ngay từ vòng bảng. Kết quả này càng khiến cảm giác “lận đận với thầy Nhật” trở nên rõ hơn trong mắt người hâm mộ.
Trước giải, HLV Ikeuchi từng thể hiện quyết tâm rất lớn. Ông khẳng định: “U19 Việt Nam sẽ cố gắng hết sức và thi đấu từng trận như một trận chung kết”. Khi nói về trận gặp Indonesia, nhà cầm quân người Nhật cũng nhấn mạnh: “U19 Việt Nam sẽ chiến đấu hết sức mình trong từng trận đấu. Trận gặp Indonesia cũng vậy”. Trong chuyến tập huấn tại Nhật Bản trước giải, ông cho biết ban huấn luyện sẽ phân tích từng cầu thủ sau mỗi trận giao hữu để cải thiện điểm yếu, đồng thời đánh giá khả năng đáp ứng chiến thuật của toàn đội.
Nhưng thực tế sân cỏ luôn khắc nghiệt hơn những kế hoạch trên giấy. U19 Việt Nam bước vào giải trong bối cảnh chưa có lực lượng tối ưu do nhiều cầu thủ vướng lịch thi đấu trong nước. Trước một Indonesia có lợi thế chủ nhà, áp lực từ khán đài, mặt sân và tính chất quyết định của trận đấu, các cầu thủ trẻ đã không thể giữ được sự ổn định cần thiết. Đây là vấn đề không chỉ của riêng HLV Ikeuchi, mà còn phản ánh hạn chế quen thuộc của bóng đá trẻ Việt Nam: thiếu bản lĩnh ở thời điểm then chốt.
Nhìn rộng hơn, HLV Nhật Bản từng nhiều lần để lại dấu ấn ở Việt Nam nhưng hiếm khi có cái kết trọn vẹn ở vai trò “ghế nóng”. Toshiya Miura từng đưa Olympic Việt Nam vào tứ kết ASIAD 2014, giúp đội tuyển Việt Nam vào bán kết AFF Cup 2014 và cùng U23 Việt Nam giành vé dự VCK U23 châu Á 2016. Tuy nhiên, ông cũng vấp phải nhiều chỉ trích vì lối chơi thiên về thể lực, bị cho là khô cứng và chưa phù hợp với tố chất kỹ thuật của cầu thủ Việt Nam.
Vấn đề nằm ở chỗ, triết lý Nhật Bản thường đề cao kỷ luật, tổ chức, cường độ và sự tuân thủ. Những yếu tố này rất có giá trị trong đào tạo dài hạn, nhưng khi đặt vào môi trường bóng đá Việt Nam vốn chịu áp lực thành tích nhanh, kỳ vọng lớn và lực lượng thiếu ổn định, HLV ngoại rất khó tạo ra chuyển biến tức thì. Điều đó lý giải vì sao các chuyên gia Nhật có thể làm tốt ở mảng đào tạo, giám đốc kỹ thuật hay bóng đá trẻ, nhưng lại dễ gặp khó khi trực tiếp cầm quân.
Vì thế, nói bóng đá Việt Nam “vô duyên” với HLV Nhật Bản là chưa đủ.Chính xác hơn, bóng đá Việt Nam vẫn chưa tìm được cách khai thác hiệu quả sự bài bản của người Nhật trong một hệ thống đủ kiên nhẫn và đồng bộ. Khi nền tảng đào tạo, lịch thi đấu, lực lượng và mục tiêu thành tích chưa đi cùng nhau, bất kỳ người thầy nào đến từ Nhật Bản cũng khó biến sự kỷ luật thành thành công tức thì.
Duy Hải
