Minh Đức
Thất bại tâm phục khẩu phục của đội tuyển Việt Nam trước Indonesia đã dẫn đến một câu hỏi, liệu bóng đá Việt Nam có nên trao cơ hội cho các cầu thủ nhập tịch nhiều hơn như chính cái cách Indonesia đang làm?
Giữa làn sóng nhập tịch cầu thủ ngoại ồ ạt của các quốc gia láng giềng như Indonesia, Malaysia hay Singapore, đội tuyển Việt Nam vẫn trung thành với chiến lược ưu ái các cầu thủ nội trong nhiều năm qua. Việc bóng đá Việt Nam ưa dùng các cầu thủ Việt trong thành phần ĐTQG từng được xem là một bước đi đúng đắn khi đội tuyển vẫn giành được những kết quả tốt ở các đầu trường khác nhau. Tuy nhiên, thất bại mới đây trước một đội tuyển có nhiều cầu thủ nhập tịch như Indonesia đã đặt ra câu hỏi cho các nhà làm bóng đá Việt Nam. Liệu đội tuyển Việt Nam có nên nghĩ đến việc trao thêm nhiều cơ hội cho các cầu thủ nhập tịch, Việt kiều thể hiện bản thân trong màu áo đỏ?
Bài học từ Indonesia
Kể từ ngày lên nắm quyền ở đội tuyển Indonesia, ngoài việc chú trọng phát triển các lứa cầu thủ trẻ, ông Shin Tae Yong cùng với liên đoàn bóng đá Indonesia (PSSI) còn rất chú ý đến những cái tên trẻ tuổi đang chơi bóng ở nước ngoài. Những cái tên trẻ này đa số đều đang thi đấu ở các giải đấu có trình độ cao như Pháp, Bỉ hay Hà Lan.
Họ nhập tịch rất nhiều cầu thủ có gốc gác Indonesia, từ thời bố/mẹ, ông/bà chứ không có cụ/kị như nhiều người lầm tưởng. Những cầu thủ này có tuổi đời còn rất trẻ và đủ điều kiện tham dự các giải U23 trong khu vực. Điều này cho phép họ tận dụng được nguồn lực con lai trong thời gian dài, thay vì chỉ nhập tịch những cầu thủ đã ở bên kia sườn dốc sự nghiệp.
Ở trong trận đấu với đội tuyển Việt Nam, yếu tố thể hình, kỹ thuật cơ bản, tâm lý hay sức bền của những cầu thủ nhập tịch Indonesia là điều có thể dễ dàng nhận thấy. Bên cạnh đó, việc được trui rèn qua những môi trường bóng đá khắc nhiệt hơn hẳn đã giúp những cầu thủ này có sự phát triển về tư duy chơi bóng cũng như sự kỉ luật trong lối chơi.
Một đội tuyển Việt Nam thua thiệt về thể hình, chiều cao và thể lực đã gần như không thể làm chủ được trận đấu trước những "gã lực điền" của Indonesia. Họ luôn chiếm được ưu thế trong những tình huống đòi hỏi thể chất hay những pha đua tốc độ với các cầu thủ Việt Nam. Chính những khác biệt cơ bản này đã góp phần không nhỏ giúp Indonesia đánh bại được đội tuyển Việt Nam.
Bài toán nhập tịch không hề đơn giản của đội tuyển Việt Nam
Với Việt Nam, khi việc nhập tịch cần phải tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật dẫn đến mất nhiều thời gian, ít nhiều khiến cá nhân muốn nhập tịch lưỡng lự, cân nhắc. Theo đó, việc nhập tịch cho một cầu thủ đang thi đấu tại nước ngoài phải đáp ứng nhiều điều kiện và khá phức tạp vì họ không thường trú tại Việt Nam. Nếu không thể “lách” luật qua đường hôn nhân, các cầu thủ ngoại cần tối thiểu 5 năm lao động tại Việt Nam mới có thể được cấp quyền nhập tịch. Đối với nhiều cầu thủ chuyên nghiệp, khoảng thời gian đó là quá đủ để lấy đi khả năng chơi bóng cũng như phong độ của họ.
Vấn đề về văn hóa hay bản sắc dân tộc cũng rất đáng lưu ý. Nhận xét về vấn đề này, cựu huấn luyện viên trưởng đội tuyển Việt Nam ông Park Hang Seo nói: "Bóng đá là môn thể thao tập thể, nên khi đưa cầu thủ nhập tịch về đội tuyển thì chúng ta phải xem thử cầu thủ này có hòa nhập được về văn hóa của Việt Nam hay không. Chính vì vậy, chúng ta phải cân nhắc rất kỹ.” Những rào cản về văn hóa, giao tiếp đã hạn chế nhiều khả năng của cầu thủ nhập tịch/Việt Kiều khi lên tuyển thi đấu.
Trước đây, việc những cầu thủ nhập tịch có mặt trong thành phần của đội tuyển Việt Nam là một chuyện rất hiếm xảy ra. Câu chuyện nhập tịch của bóng đá Việt Nam thực tế đã bắt đầu vào năm 2008 với những Phan Văn Santos, Đinh Hoàng La cho đến Huỳnh Kesley. Tuy nhiên, họ không thể giữ suất đá chính lâu dài và cuối cùng là vẫn bị "ngó lơ" ở những lần triệu tập sau.
Chỉ trong khoảng thời gian gần đây, sự xuất hiện của những Đặng Văn Lâm, Adriano Schmidt hay mới nhất là trường hợp của Nguyễn Filip mới đem lại những dấu hiệu khởi sắc đối với bài toán nhập tịch của bóng đá Việt Nam. Việc các cầu thủ nhập tịch lên tuyển không những nâng cao trình độ chuyên môn tổng thể của cả đội, mà còn thúc đẩy các cá nhân khác phải nỗ lực hơn để chiếm được một suất đá chính trước các ngoại binh hơn hẳn về mặt trình độ.
Tuy nhiên, việc nhập tịch các cầu thủ trước khi đôn họ lên ĐTQG cần phải được tính toán kĩ lưỡng, không thể nhập tịch một cách "vô tội vạ". Điển hình cho cách làm bóng đá "ăn xổi" này chính là đội tuyển Trung Quốc với những cái tên không hề mang chút bản sắc dân tộc nào như Allan hay Elkeson. Cầu thủ nhập tịch/Việt kiều không những phải đáp ứng được yêu cầu chuyên môn, mà còn phải là những người sở hữu bản sắc của dân tộc, và trên tất cả là muốn toàn tâm toàn ý cống hiến cho đội tuyển nước nhà.
Minh Đức
