Nguyễn Khắc Việt
Thế vận hội Mùa đông 2026 đang diễn ra, sự kiện bắt đầu từ ngày 6 đến 22/2 tại Milano – Cortina (Italy), đây là kỳ Olympic mùa đông có quy mô lớn bậc nhất lịch sử và Việt Nam không có đại diện tham dự.
Thế vận hội Mùa đông 2026 có gần 3.000 vận động viên từ hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ tranh tài ở 16 môn thể thao trên băng và tuyết. Trong bức tranh sôi động đó, việc không có tên đoàn Việt Nam tiếp tục đặt ra nhiều câu hỏi cho người hâm mộ.
Dù thể thao Việt Nam những năm gần đây đã có bước tiến đáng kể ở các đấu trường quốc tế, Olympic mùa đông vẫn là một “lãnh địa xa lạ”. Nguyên nhân không nằm ở một yếu tố đơn lẻ, mà là tổng hòa của điều kiện tự nhiên, nền tảng phong trào và định hướng đầu tư chiến lược.
Điều kiện tự nhiên và nền tảng phát triển
Việt Nam thuộc khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa, không có băng tuyết tự nhiên, đây là yếu tố cốt lõi cho các môn thể thao mùa đông như trượt tuyết, trượt băng nghệ thuật hay trượt băng tốc độ. Việc phát triển những môn này đòi hỏi hệ thống sân bãi đạt chuẩn, trang thiết bị chuyên dụng và môi trường tập luyện đặc thù, vốn rất tốn kém để xây dựng và duy trì.
Thực tế, phong trào thể thao mùa đông tại Việt Nam vẫn ở giai đoạn sơ khai. Dù đã có liên đoàn quản lý và một số vận động viên từng góp mặt tại các giải đấu châu lục, số lượng VĐV còn hạn chế, cơ hội cọ xát quốc tế chưa nhiều. Quan trọng hơn, hệ thống đào tạo trẻ, giải đấu quốc nội và chu trình huấn luyện dài hạn vẫn chưa đủ chiều sâu để tạo ra VĐV đạt chuẩn Olympic.
Trong khi đó, chuẩn tham dự Olympic mùa đông cực kỳ khắt khe. VĐV phải tích lũy điểm số qua nhiều mùa giải quốc tế, thi đấu liên tục trong môi trường cạnh tranh cao. Đây là thách thức lớn với những quốc gia không có truyền thống hoặc điều kiện tự nhiên phù hợp.
Chiến lược ưu tiên và bài toán nguồn lực
Bên cạnh rào cản tự nhiên, định hướng đầu tư cũng đóng vai trò quyết định. Ngành thể thao Việt Nam hiện tập trung nguồn lực cho các môn thế mạnh và các đấu trường trọng điểm như ASIAD, Olympic trẻ hay các đại hội khu vực. Đây là lựa chọn hợp lý nhằm tối ưu hóa thành tích trong bối cảnh ngân sách và nhân lực có hạn.
So với một số quốc gia Đông Nam Á vẫn tham dự Olympic mùa đông, điểm khác biệt nằm ở xuất phát điểm. Nhiều VĐV của họ sinh ra hoặc lớn lên tại các quốc gia có điều kiện băng tuyết, được đào tạo bài bản từ nhỏ. Điều này tạo lợi thế đáng kể về kỹ thuật, kinh nghiệm và chuẩn tích điểm.
Việc Việt Nam chưa góp mặt tại Olympic mùa đông 2026 vì thế là hệ quả dễ hiểu. Tuy nhiên, đây không hẳn là câu chuyện bi quan.Khi kinh tế phát triển, giao lưu quốc tế mở rộng và các môn thể thao mới dần được quan tâm, cánh cửa cho thể thao mùa đông Việt Nam vẫn còn ở phía trước.
Nguyễn Khắc Việt
