Trang
Sạc nhanh giúp người dùng ô tô điện tiết kiệm đáng kể thời gian chờ đợi, đặc biệt trên những hành trình dài. Tuy nhiên, việc quá phụ thuộc vào hình thức sạc này có thể khiến pin xe xuống cấp nhanh hơn, ảnh hưởng đến khả năng vận hành về lâu dài.
Nội dung chính
Vì sao sạc nhanh liên tục có thể làm giảm tuổi thọ pin ô tô điện?
Sự phát triển của các trạm sạc công suất lớn đang giúp người sử dụng ô tô điện tiết kiệm đáng kể thời gian, đặc biệt trong những chuyến đi dài. Một số hệ thống sạc siêu nhanh có thể bổ sung hàng trăm km phạm vi hoạt động chỉ trong vài phút.
Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng đi kèm những tác động nhất định đến độ bền của pin nếu người dùng liên tục lựa chọn sạc nhanh thay vì các phương pháp sạc thông thường.
Về nguyên lý, quá trình sạc pin lithium-ion diễn ra khi các ion lithium di chuyển và được lưu trữ tại điện cực graphite. Khi dòng điện đầu vào quá lớn, tốc độ dịch chuyển tăng mạnh, có thể dẫn đến hiện tượng lithium kim loại tích tụ trên bề mặt điện cực.
Hiện tượng này được gọi là "lithium plating", có nguy cơ làm giảm vĩnh viễn lượng lithium tham gia quá trình lưu trữ năng lượng, từ đó ảnh hưởng đến dung lượng pin.
Bên cạnh đó, nhiệt độ tăng cao trong quá trình sạc công suất lớn cũng góp phần thúc đẩy sự lão hóa của các tế bào pin.
Để hạn chế rủi ro, nhiều nhà sản xuất trang bị hệ thống quản lý nhiệt và chức năng điều chỉnh nhiệt độ pin trước khi sạc. Công suất sạc cũng được kiểm soát theo từng giai đoạn, thay vì duy trì mức tối đa xuyên suốt.
Chẳng hạn, Porsche Taycan có khả năng tiếp nhận công suất sạc lên tới 320 kW, nhưng chỉ duy trì ngưỡng này trong khoảng thời gian ngắn, tối đa khoảng 5 phút trong điều kiện phù hợp.
Đó cũng là lý do các hãng thường công bố thời gian sạc từ 10-80% hoặc 20-80%, thay vì toàn bộ chu kỳ 0-100%.
Nghiên cứu gần 23.000 xe điện chỉ ra sự khác biệt về mức độ chai pin
Theo nghiên cứu năm 2026 của Geotab trên gần 23.000 ô tô điện, những xe thường xuyên sử dụng trạm sạc nhanh DC có công suất trên 100 kW ghi nhận mức suy giảm dung lượng pin lên tới 3% mỗi năm.
Trong khi đó, nhóm xe sử dụng phương pháp sạc công suất thấp hơn có mức suy giảm khoảng 1,5% mỗi năm. Sự chênh lệch cho thấy tần suất và công suất sạc có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng duy trì dung lượng pin theo thời gian.
Dù vậy, kết quả này không đồng nghĩa người dùng phải tránh hoàn toàn các trạm sạc nhanh.
Ngay cả Tesla cũng khuyến nghị chủ xe ưu tiên sạc tại nhà trong sinh hoạt hằng ngày, đồng thời sử dụng mạng lưới Supercharger chủ yếu khi di chuyển đường dài.
Hãng cũng khuyên tránh để dung lượng pin xuống quá thấp và chỉ sạc đầy 100% khi thực sự cần thiết, tùy hướng dẫn dành cho từng loại pin.
Một yếu tố quan trọng khác là công nghệ chế tạo pin. Pin lithium sắt phosphate (LFP) thường có khả năng chịu đựng việc sạc đầy tốt hơn so với pin nickel manganese cobalt (NMC).
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa pin NMC sẽ hư hỏng nếu thỉnh thoảng được sạc tới 100%.
Với người sử dụng ô tô điện lâu dài, duy trì mức pin khoảng 10-80% trong điều kiện thông thường và ưu tiên sạc chậm tại nhà là những thói quen đáng cân nhắc. Việc sạc đầy hoặc sử dụng trạm sạc siêu nhanh vẫn phù hợp khi cần di chuyển xa, miễn là tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất.
Trang
cuoituanxemda
Trọng Hiển
QH
Hoàng Nhiên
NB
