Gợi ý Đáp án môn Ngữ Văn kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Sáng 11/6, thí sinh trên cả nước bước vào bài thi môn Ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Theo lịch thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo, môn Ngữ văn có thời gian làm bài 120 phút, thí sinh được phát đề lúc 7h30 và bắt đầu làm bài từ 7h35.

Ngay sau khi kết thúc thời gian làm bài, đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 trở thành nội dung được học sinh, phụ huynh đặc biệt quan tâm. Bên cạnh đề thi chính thức, nhiều thí sinh cũng tìm kiếm gợi ý đáp án để đối chiếu bài làm, ước lượng điểm số trước khi có đáp án chính thức từ Bộ GD&ĐT.

Đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 gồm 2 phần: Đọc hiểu và Viết, tổng điểm 10.

Phần Đọc hiểu chiếm 4 điểm, sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa. Văn bản trong đề đề cập đến vai trò của phát minh máy in, sự lan tỏa tri thức và tác động của việc chia sẻ tri thức đối với sự phát triển của nhân loại.

Các câu hỏi đọc hiểu yêu cầu thí sinh nhận biết thông tin, chỉ ra bằng chứng trong văn bản, giải thích ý nghĩa cụm từ, nhận xét mối quan hệ giữa luận đề và luận điểm, đồng thời rút ra suy nghĩ về sức mạnh cộng hưởng tri tuệ trong bối cảnh khoa học công nghệ hiện nay.

Phần Viết chiếm 6 điểm, gồm 2 câu. Câu 1 yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội khoảng 200 chữ, bàn về vấn đề: làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”. Câu 2 yêu cầu viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ, phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi.

Nhìn chung, đề thi năm nay tiếp tục đi theo định hướng đánh giá năng lực, hạn chế học thuộc máy móc, yêu cầu thí sinh biết đọc hiểu văn bản, vận dụng kiến thức và trình bày quan điểm cá nhân một cách thuyết phục.

Gợi ý đáp án môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026

Lưu ý: Đáp án dưới đây chỉ mang tính tham khảo, giúp thí sinh đối chiếu bài làm. Đáp án chính thức sẽ do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố.

Phần I. Đọc hiểu

Câu 1:Trước năm 1440, tri thức được lưu giữ chủ yếu trong các thư viện, tu viện, lâu đài hoặc dưới dạng những cuốn sách chép tay quý hiếm. Điều này khiến tri thức chỉ nằm trong tay một số ít người có đặc quyền tiếp cận.

Câu 2:Câu văn chứa bằng chứng về vai trò của máy in đối với các tác phẩm của William Shakespeare là câu nói về việc nếu không có những bản in First Folio, các vở kịch nổi tiếng như Macbeth hay Hamlet có thể đã bị thất truyền sau khi được trình diễn.

Câu 3:Cụm từ “tài sản bị giam cầm” cho thấy trước năm 1440, tri thức dù rất quý giá nhưng bị giới hạn, không được phổ biến rộng rãi trong xã hội.

Cụm từ “nhiên liệu” cho thấy sau khi máy in ra đời, tri thức trở thành nguồn động lực thúc đẩy sự phát triển của dân trí, khoa học, văn hóa, Phục Hưng và Cách mạng Công nghiệp.

Hai hình ảnh này tạo nên sự đối lập rõ rệt: trước khi máy in xuất hiện, tri thức bị khóa kín; sau khi công nghệ in ấn phát triển, tri thức được lan tỏa, tạo nên sức mạnh cộng hưởng cho toàn xã hội.

Câu 4:Luận đề và các luận điểm trong văn bản có mối quan hệ chặt chẽ, logic. Luận đề chính là sức mạnh của việc lan tỏa tri thức thông qua phát minh máy in. Các luận điểm lần lượt làm rõ: tri thức từng bị độc quyền; máy in phá vỡ sự độc quyền đó; tri thức được phổ biến giúp thúc đẩy văn hóa, khoa học, dân trí; những quốc gia biết tận dụng công nghệ in ấn phát triển mạnh mẽ, trong khi nơi khước từ sự lan tỏa tri thức dễ bị tụt hậu.

Câu 5:Từ văn bản, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ hiện nay, có thể rút ra bài học: tri thức chỉ thực sự có giá trị lớn khi được chia sẻ, kết nối và sử dụng vì lợi ích chung.

AI có thể tạo ra sức bật rất lớn cho xã hội, nhưng nếu công nghệ chỉ nằm trong tay một nhóm nhỏ hoặc bị sử dụng thiếu trách nhiệm, nó có thể làm gia tăng khoảng cách tri thức và bất bình đẳng. Vì vậy, mỗi quốc gia cần xây dựng môi trường học tập mở, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực số cho người dân, đồng thời sử dụng công nghệ một cách nhân văn, có đạo đức.

“Sức mạnh cộng hưởng tri tuệ” trong thời đại AI không chỉ đến từ máy móc, mà còn đến từ sự hợp tác giữa con người với con người, giữa con người với công nghệ, giữa tri thức cá nhân và tri thức cộng đồng.

Phần II. Viết

Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Để có những “Steve Jobs Việt Nam”, trước hết cần một môi trường giáo dục khuyến khích sáng tạo, tư duy phản biện và dám khác biệt. Học sinh không chỉ cần được truyền đạt kiến thức, mà còn phải được đặt câu hỏi, thử nghiệm, sai và sửa sai. Bên cạnh đó, xã hội cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ mạnh, nơi người trẻ có cơ hội tiếp cận công nghệ, vốn đầu tư, cố vấn chuyên môn và thị trường. Một tài năng lớn không thể phát triển nếu luôn bị ràng buộc bởi tâm lý sợ thất bại hoặc tư duy an toàn quá mức. Gia đình, nhà trường và doanh nghiệp cần cùng nhau nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp, khả năng giải quyết vấn đề và khát vọng tạo ra sản phẩm có ích cho cộng đồng. Tuy nhiên, “Steve Jobs Việt Nam” không chỉ là người giỏi công nghệ hay kinh doanh, mà còn phải có tầm nhìn nhân văn, biết đặt con người ở trung tâm của sáng tạo. Khi tài năng được khơi mở, sáng tạo được tôn trọng và thất bại được xem là một phần của hành trình trưởng thành, Việt Nam hoàn toàn có thể có những nhân vật công nghệ mang dấu ấn riêng trên bản đồ thế giới.

Câu 2. Phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài, để lại dấu ấn ở nhiều lĩnh vực như thơ, văn, nhạc, kịch và lý luận phê bình. Thơ ông thường giàu suy tưởng, có sự kết hợp giữa cảm xúc trữ tình và chiều sâu triết lý. Bài thơ “Những chiếc lá” gợi ra một không gian đời thường, lặng lẽ nhưng giàu sức ám ảnh, qua đó thể hiện cái nhìn tinh tế của nhà thơ trước thiên nhiên, thời gian và phận người.

Trước hết, bài thơ mở ra bằng khung cảnh chiều lạnh, vườn cây vắng, gió thổi và những chiếc lá rụng. Không gian ấy không ồn ào mà thấm đẫm cảm giác se sắt. Hình ảnh những chiếc lá trên mặt cỏ, lá nâu, lá đen, lá rách gợi nên sự tàn phai, mong manh của đời sống. Thiên nhiên trong thơ Nguyễn Đình Thi không chỉ là cảnh vật bên ngoài mà còn là tấm gương phản chiếu tâm trạng con người.

Những chiếc lá trong bài thơ mang nhiều tầng ý nghĩa. Đó vừa là hình ảnh cụ thể của mùa, của gió lạnh, của thời gian trôi đi; vừa là biểu tượng cho những phận người bé nhỏ, lặng thầm. Lá rơi xuống đất, bị gió cuốn đi, bị quét gom lại nhưng vẫn gợi một vẻ đẹp riêng: vẻ đẹp của sự bình dị, âm thầm và bền bỉ. Qua hình ảnh ấy, nhà thơ cho thấy sự sống không chỉ hiện diện ở những điều lớn lao mà còn nằm trong những chi tiết nhỏ bé nhất của đời thường.

Đặc biệt, hình ảnh chú bé xuất hiện ở phần sau bài thơ làm cho mạch cảm xúc trở nên ấm áp và giàu tính nhân văn hơn. Trong cái lạnh của buổi chiều, chú bé nhặt những chiếc lá khô, hình ảnh khói bếp và sự chờ đợi mẹ trở về gợi lên một đời sống lam lũ nhưng thân thương. Những chiếc lá lúc này không chỉ là dấu hiệu của tàn phai mà còn gắn với hơi ấm gia đình, với nhịp sống bình dị của con người. Từ cái lạnh của thiên nhiên, bài thơ chuyển dần sang hơi ấm của tình người.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do, nhịp điệu chậm, giàu chất tạo hình. Những từ ngữ gợi âm thanh và chuyển động như tiếng lá, tiếng gió, tiếng chổi quét tạo nên một không gian thơ sống động. Cách lặp lại hình ảnh chiều lạnh và những chiếc lá giúp cảm xúc được ngân dài, vừa tạo nhạc tính vừa nhấn mạnh cảm giác cô quạnh, mênh mang. Ngôn ngữ thơ giản dị nhưng giàu sức gợi, không lên gân triết lý mà để hình ảnh tự nói lên ý nghĩa.

Có thể thấy, “Những chiếc lá” là bài thơ đẹp ở sự lặng lẽ và chiều sâu cảm xúc. Từ hình ảnh lá rụng trong chiều lạnh, Nguyễn Đình Thi đã gợi ra những suy nghĩ về thời gian, sự sống, sự mất mát và tình người. Bài thơ nhắc người đọc biết lắng nghe vẻ đẹp của những điều nhỏ bé, biết trân trọng sự sống bình dị quanh mình và nhận ra hơi ấm nhân văn ngay trong những khoảnh khắc tưởng như lạnh lẽo nhất.

Nhận định đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026

Đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 được đánh giá có tính thời sự và thực tiễn cao. Phần Đọc hiểu gắn với câu chuyện lan tỏa tri thức, từ phát minh máy in đến thời đại trí tuệ nhân tạo. Đây là vấn đề gần gũi với đời sống hiện nay, giúp thí sinh có nhiều chất liệu để bày tỏ suy nghĩ.

Câu nghị luận xã hội về “Steve Jobs Việt Nam” cũng là điểm đáng chú ý. Đề không yêu cầu học sinh kể lại tiểu sử nhân vật nổi tiếng mà hướng tới tư duy về giáo dục, sáng tạo, khởi nghiệp, công nghệ và khát vọng phát triển đất nước. Thí sinh có kiến thức xã hội tốt, biết lập luận và đưa dẫn chứng phù hợp sẽ có lợi thế.

Ở câu nghị luận văn học, bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi là ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, phù hợp định hướng đổi mới kiểm tra đánh giá. Câu hỏi này yêu cầu thí sinh có năng lực cảm thụ văn bản, phân tích hình ảnh thơ, phát hiện thông điệp nhân văn và trình bày bài viết mạch lạc.

Những lưu ý khi đối chiếu đáp án môn Ngữ văn 2026

Với môn Ngữ văn, đáp án chỉ mang tính định hướng. Thí sinh không nhất thiết phải diễn đạt giống hoàn toàn đáp án tham khảo vẫn có thể đạt điểm tốt nếu hiểu đúng yêu cầu, lập luận rõ ràng, dẫn chứng phù hợp và diễn đạt thuyết phục.

Khi tự chấm bài, thí sinh nên lưu ý:

• Phần Đọc hiểu cần trả lời đúng trọng tâm, không lan man.
• Phần nghị luận xã hội cần có quan điểm rõ ràng, dẫn chứng thực tế.
• Phần nghị luận văn học cần phân tích cả nội dung và nghệ thuật.
• Bài viết cần đảm bảo bố cục, chính tả, diễn đạt và độ dài theo yêu cầu.
• Không nên quá lo lắng nếu cách viết khác đáp án tham khảo, bởi môn Văn luôn có độ mở nhất định.

Khi nào có đáp án chính thức môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026?

Đáp án chính thức môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sẽ do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sau kỳ thi. Đây là căn cứ quan trọng phục vụ công tác chấm thi trên toàn quốc.

Trước thời điểm có đáp án chính thức, các gợi ý đáp án từ giáo viên và hệ thống giáo dục chỉ có giá trị tham khảo. Thí sinh nên dùng để ước lượng kết quả, không nên xem đó là đáp án cuối cùng.

Kết luận

Đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 có cấu trúc quen thuộc nhưng cách đặt vấn đề giàu tính mở, gắn với tri thức, công nghệ, sáng tạo và đời sống con người. Đề vừa kiểm tra năng lực đọc hiểu, vừa đánh giá khả năng lập luận, cảm thụ văn học và bày tỏ quan điểm cá nhân của thí sinh.

Nhìn chung, thí sinh nắm chắc kỹ năng làm bài, có vốn sống và biết trình bày suy nghĩ mạch lạc sẽ có nhiều cơ hội đạt điểm khá, giỏi ở môn Ngữ văn năm nay.