Mai Thị Huyền Trâm
Từng lọt top 40 tài năng trẻ thế giới, sự nghiệp của Phan Thanh Hậu sau hơn một thập kỷ rẽ sang hướng khác, để lại nhiều tiếc nuối cho bóng đá Việt Nam.
Năm 2014, bóng đá Việt Nam từng chứng kiến một khoảnh khắc hiếm hoi mang tầm quốc tế khi cái tên Phan Thanh Hậu xuất hiện trong danh sách 40 tài năng trẻ triển vọng nhất thế giới do tờ The Guardian (Anh) bình chọn. Ở tuổi 17, tiền vệ của học viện HAGL – Arsenal JMG trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong bảng xếp hạng danh giá, thậm chí được đánh giá cao hơn nhiều cầu thủ sau này vươn tầm ngôi sao như Dele Alli hay Ousmane Dembélé. Khi ấy, Thanh Hậu được xem là biểu tượng cho thế hệ vàng mới của bóng đá Việt Nam.
The Guardian mô tả Thanh Hậu là “trái tim của tuyến tiền vệ U19 Việt Nam”, nổi bật với kỹ thuật chân trái tinh tế, khả năng chuyền bóng chính xác và nhãn quan chiến thuật vượt tuổi. Màn trình diễn ấn tượng tại VCK U19 châu Á 2014, đặc biệt là chiến thắng lịch sử 5-1 trước Australia và thế trận ngang ngửa với Nhật Bản, đã đưa tên tuổi anh ra khỏi phạm vi khu vực. Cùng với Công Phượng và Xuân Trường, Thanh Hậu được kỳ vọng sẽ trở thành mẫu tiền vệ trung tâm hiện đại, đủ khả năng vươn ra châu Âu trong tương lai.
Tuy nhiên, con đường sự nghiệp của “thần đồng” năm nào lại không diễn ra như kỳ vọng. Ra mắt HAGL tại V.League từ năm 2015, Thanh Hậu gặp khó trong việc cạnh tranh vị trí do hạn chế thể hình và khả năng tranh chấp. Dù từng khoác áo các đội tuyển trẻ từ U19, U20 (dự U20 World Cup 2017) đến U23 Việt Nam và được biết đến với biệt danh “vua sức bền”, anh vẫn không thể tạo dấu ấn đủ lớn để bám trụ ở đội hình chính hay vươn lên cấp độ đội tuyển quốc gia.
Từ năm 2021, Thanh Hậu bắt đầu hành trình tìm lại chính mình khi liên tục chuyển CLB. Anh khoác áo TP.HCM theo dạng cho mượn nhưng ít được ra sân, sau đó thi đấu tại Bà Rịa – Vũng Tàu và Phù Đổng FC ở giải Hạng Nhất. Năm 2023, tiền vệ sinh năm 1997 ký hợp đồng với Quảng Nam FC, trở lại V.League và góp công giúp đội trụ hạng mùa 2023/24. Ở mùa 2024/25, Thanh Hậu ra sân 20 trận, thi đấu khoảng 1.400 phút và có 3 kiến tạo, nhưng vẫn thiếu sự bùng nổ để trở thành trụ cột.
Mùa hè gần đây, HLV Nguyễn Anh Đức đưa Thanh Hậu về Becamex TP.HCM như một phương án thay thế Hải Huy. Trong màu áo mới, tiền vệ 28 tuổi đã thi đấu 6 trận tại V.League nhưng chưa ghi bàn. Không còn là “thần đồng” được cả châu Á chú ý, Thanh Hậu hiện đóng vai trò một cầu thủ chiến thuật: cần mẫn, ổn định và hỗ trợ lối chơi hơn là người tạo ra khác biệt trên sân.
Câu chuyện của Phan Thanh Hậu phản ánh thực tế khắc nghiệt của bóng đá Việt Nam: kỳ vọng quá lớn đặt lên vai cầu thủ trẻ, môi trường cạnh tranh khốc liệt và hệ thống phát triển chưa đủ bền vững để nuôi dưỡng tài năng đến đỉnh cao.Dẫu vậy, hành trình ấy vẫn mang giá trị cảnh tỉnh cho thế hệ sau như Trần Gia Bảo hay Lê Đình Long Vũ – những cái tên từng được The Guardian vinh danh. Với sự kiên trì và môi trường phù hợp, con đường đi tiếp của các “thần đồng” hôm nay có thể sẽ khác, để không lặp lại nuối tiếc như câu chuyện của Thanh Hậu năm nào.
Mai Thị Huyền Trâm
