Mai Thị Huyền Trâm
Sau bê bối nhập tịch, bóng đá Malaysia tiếp tục dậy sóng khi cuộc bầu cử lãnh đạo FAM ngày 17/9 xuất hiện tranh cãi pháp lý, đe dọa làm chậm quá trình cải tổ.
Bóng đá Malaysia tiếp tục đối mặt với sóng gió khi cuộc bầu cử lãnh đạo Liên đoàn Bóng đá Malaysia (FAM) đứng trước những dấu hỏi về tính minh bạch và tư cách pháp lý của người đứng đầu Ủy ban bầu cử. Đây là diễn biến mới nhất trong quá trình cải tổ bóng đá Malaysia sau bê bối nhập tịch cầu thủ trái phép hồi đầu năm 2026.
Chỉ còn chưa đầy hai tuần trước cuộc bầu cử quan trọng, FAM lại rơi vào tâm điểm tranh luận. Cuộc bầu cử Ban chấp hành FAM sẽ diễn ra tại đại hội bất thường ngày 17/9, với cuộc đua ghế chủ tịch giữa Datuk Ab Ghani Hassan và Datuk Seri Shahril Mokhtar. Đây được xem là bước ngoặt để Malaysia kiện toàn bộ máy sau những bê bối khiến bóng đá nước này chịu án phạt và bị đặt dưới sức ép cải tổ.
Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào cuộc đua quyền lực, dư luận Malaysia lại đặc biệt chú ý tới Prof Datuk Dr Abdullah Mohamad Said, Chủ tịch Ủy ban bầu cử FAM. Luật sư thương mại và thể thao Nik Erman Nik Roseli đặt câu hỏi liệu ông Abdullah có đáp ứng đầy đủ quy định mới hay không. Theo bộ quy tắc bầu cử FAM 2026, chủ tịch và phó chủ tịch Ủy ban bầu cử phải là người đủ điều kiện hành nghề luật, trong khi hồ sơ học thuật công khai của ông Abdullah chủ yếu liên quan tới lĩnh vực đô thị và môi trường. Dù điều này chưa đồng nghĩa ông vi phạm quy định, nó vẫn có thể tạo ra rủi ro pháp lý cho cuộc bầu cử, thậm chí làm dấy lên khả năng tranh chấp tại CAS.
Tranh cãi càng trở nên nhạy cảm khi FAM đang chịu sức ép phải cải tổ thực chất. Nhà phân tích thể thao Datuk Dr Pekan Ramli cảnh báo tổ chức này không thể biến cuộc bầu cử thành một màn “wayang” - diễn kịch, trong đó kết quả đã được sắp đặt phía sau. Theo ông, người chiến thắng phải thực sự muốn thay đổi, chứ không thể trở thành một “proksi” - người đại diện cho người khác. Pekan cũng đề xuất 60-70% thành viên ban chấp hành mới nên là những gương mặt mới và chủ tịch FAM phải đủ quyết đoán để đưa ra định hướng rõ ràng.
Không chỉ dư luận, chính các ứng viên cũng đang hướng sự chú ý vào những vấn đề tồn tại bên trong FAM. Shahril Mokhtar dẫn kết quả kiểm toán của AFC để chỉ ra tình trạng thiếu minh bạch, những “rò rỉ” trong quản trị và “văn hóa phục tùng” cần được xóa bỏ. Những cảnh báo này càng đáng chú ý khi cuộc kiểm toán chung AFC-FIFA hồi tháng 6 xác định nhiều vấn đề mang tính hệ thống tại FAM, trong đó có tình trạng quyền lực tập trung không chính thức ở cấp cao, quy trình quản trị chưa được thực thi đầy đủ và “văn hóa sợ hãi” khiến nhân viên ngại báo cáo vấn đề.
Vì thế, cuộc bầu cử ngày 17/9 không đơn thuần là cuộc cạnh tranh để tìm ra người đứng đầu mới của FAM. Đây còn là bài kiểm tra về khả năng Malaysia thực sự thay đổi sau bê bối nhập tịch. Trong bối cảnh niềm tin của người hâm mộ bị ảnh hưởng, bất kỳ dấu hỏi nào liên quan đến tính minh bạch cũng có thể khiến quá trình cải tổ tiếp tục gặp khó. FAM đang đứng trước cơ hội làm mới chính mình, nhưng cũng có nguy cơ tiếp tục chìm trong tranh cãi nếu cuộc bầu cử lần này không tạo ra được một bộ máy đủ minh bạch, độc lập và quyết đoán.
Mai Thị Huyền Trâm
