Vai trò của cầu thủ số 10 cổ điển đã thay đổi như thế nào qua các thời kỳ?

Số 10 cổ điển từng là trung tâm sáng tạo, nhưng bóng đá hiện đại đòi hỏi họ pressing, di chuyển rộng và hỗ trợ nhiều nhiệm vụ hơn.

Cầu thủ số 10 cổ điển thường là người nhận bóng giữa hàng tiền vệ và hàng thủ đối phương, tạo đường chuyền quyết định hoặc tự mình xử lý để mở ra cơ hội. Qua nhiều thời kỳ, vị trí này thay đổi đáng kể: từ trung tâm sáng tạo được ưu tiên tự do di chuyển thành một vai trò phải tham gia pressing, luân chuyển bóng và hỗ trợ phòng ngự. Điều thay đổi là yêu cầu chiến thuật, không phải giá trị của tư duy sáng tạo.

Vì sao số 10 từng được xem là linh hồn tấn công?

Trong nhiều hệ thống trước đây, số 10 hoạt động phía sau tiền đạo, có nhiệm vụ giữ bóng, quan sát khoảng trống và tung ra đường chuyền cuối cùng. Họ thường được trao nhiều quyền tự do để chọn vị trí thuận lợi. Những cầu thủ như Diego Maradona, Zinedine Zidane hay Juan Román Riquelme giúp người hâm mộ hình dung mẫu cầu thủ có thể điều khiển nhịp tấn công bằng kỹ thuật và óc quan sát.

Tuy nhiên, tự do cũng đi kèm rủi ro: nếu số 10 không tham gia phòng ngự, đội có thể thiếu người khi mất bóng. Khi tốc độ chuyển trạng thái tăng và các hàng tiền vệ trở nên chặt chẽ hơn, không gian dành cho người tổ chức ở giữa sân ngày càng thu hẹp.

Số 10 hiện đại phải làm thêm những việc gì?

Ngày nay, nhiều cầu thủ sáng tạo được sử dụng như tiền vệ công lệch phải, lệch trái hoặc số 8 có xu hướng dâng cao. Họ phải di chuyển để tạo tam giác phối hợp, gây áp lực ngay sau khi mất bóng và tham gia mở khoảng trống cho đồng đội. Một pha kiến tạo vẫn quan trọng, nhưng khả năng giữ cấu trúc đội hình và quyết định đúng khi không có bóng cũng được đánh giá cao.

Martin Ødegaard là ví dụ cho mẫu tiền vệ sáng tạo biết tham gia pressing và phối hợp ở hành lang trong; Kevin De Bruyne có thể tung đường chuyền quyết định từ những vị trí khác nhau thay vì đứng cố định sau trung phong. Họ không nhất thiết mặc áo số 10, nhưng đảm nhiệm nhiều chức năng từng gắn với vai trò này.

Vì thế, số 10 cổ điển không biến mất hoàn toàn. Tư duy nhìn thấy đường chuyền mà người khác bỏ lỡ vẫn rất quý, chỉ là cầu thủ sáng tạo phải thích nghi với một trận đấu có ít thời gian và không gian hơn.