Trang
Sự bùng nổ của xe điện kéo theo nhu cầu cấp thiết về mạng lưới trạm sạc. Từ doanh nghiệp nội địa đến hãng xe quốc tế, tất cả đều đang tăng tốc đầu tư hạ tầng nhằm giành lợi thế trong thị trường đầy tiềm năng này.
Nội dung chính
Trong vài năm trở lại đây, quá trình điện hóa ngành ôtô tại Việt Nam đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang tăng trưởng rõ nét. Không chỉ số lượng xe bán ra gia tăng, danh mục sản phẩm cũng đa dạng hơn, từ hybrid tự sạc (HEV), hybrid sạc ngoài (PHEV) đến xe thuần điện (EV).
Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố giá bán, công nghệ hay thương hiệu, một vấn đề luôn khiến người tiêu dùng đắn đo là hệ thống trạm sạc. Việc sở hữu một chiếc xe điện không chỉ dừng lại ở trải nghiệm lái mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng tiếp cận nguồn năng lượng - cụ thể là sự thuận tiện của các điểm sạc.
Chính vì vậy, cuộc đua xây dựng hạ tầng sạc đang trở thành "chiến trường" mới giữa các doanh nghiệp trong ngành ôtô tại Việt Nam.
Ba mô hình phát triển trạm sạc ô tô điện
Hiện nay, hệ thống trạm sạc xe điện tại Việt Nam được hình thành theo ba hướng chính, mỗi hướng phản ánh chiến lược khác nhau của các bên tham gia thị trường.
Đầu tiên là mô hình do hãng xe trực tiếp đầu tư và vận hành. Đại diện tiêu biểu là VinFast - doanh nghiệp tiên phong trong việc xây dựng hệ sinh thái xe điện khép kín. Thông qua công ty V-Green, hãng này đã phát triển một mạng lưới sạc phủ rộng khắp cả nước. Đến cuối năm 2025, số lượng cổng sạc được công bố đạt khoảng 150.000, phục vụ cả ô tô và xe máy điện.
Chiến lược của VinFast không chỉ dừng ở việc hỗ trợ người dùng cá nhân mà còn gắn liền với hệ sinh thái vận tải điện như dịch vụ taxi xanh. Điều đáng chú ý là hãng hiện chưa mở mạng lưới này cho các thương hiệu khác, nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh và đảm bảo khả năng phục vụ cho lượng khách hàng ngày càng tăng.
Mô hình thứ hai thuộc về các đại lý hoặc nhà phân phối. Do phần lớn hãng xe quốc tế chưa tự triển khai trạm sạc tại Việt Nam, các đại lý đóng vai trò chủ lực trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng. Những thương hiệu như BYD, Ford Motor Company, Mercedes-Benz hay BMW đều đang dựa vào hệ thống đại lý để xây dựng các điểm sạc đạt chuẩn.
Điểm thú vị ở mô hình này là tính linh hoạt. Một số đại lý chỉ phục vụ xe cùng thương hiệu, trong khi nhiều nơi bắt đầu "mở cửa" cho các hãng khác sử dụng. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa công suất vận hành mà còn tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ sạc.
Mô hình thứ ba là các công ty cung cấp dịch vụ sạc độc lập, thường được gọi là bên thứ ba. Đây là mô hình phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển, nhưng tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu.
Theo dữ liệu từ ứng dụng Trạm EV, hiện cả nước có gần 620 trạm sạc công cộng dành cho ô tô điện. Con số này còn khá khiêm tốn nếu so với khoảng 13.577 trạm sạc của riêng VinFast, tức gấp gần 22 lần.
Một số thương hiệu xe sang như Porsche hay Mercedes còn hợp tác với các đơn vị này để xây dựng trạm sạc theo tiêu chuẩn riêng, hướng đến nhóm khách hàng cao cấp với yêu cầu về tiện nghi và trải nghiệm.
Khi nhu cầu tăng cao, hạ tầng buộc phải mở rộng
Trước sự gia tăng nhanh chóng của nhu cầu sử dụng xe điện, các doanh nghiệp trong ngành đang đẩy mạnh đầu tư để mở rộng mạng lưới trạm sạc trong giai đoạn 2026 và những năm tiếp theo.
VinFast hiện là thương hiệu đang dẫn đầu về doanh số xe điện tại Việt Nam với thị phần gần 30% trong năm 2025 (tương đương hơn 175.000 xe bán ra). Hãng dự kiến triển khai 99 "siêu trạm sạc" dọc các tuyến quốc lộ trong năm 2026, mỗi trạm trang bị tới 100 súng sạc công suất 150 kW. Đây được xem là bước đi nhằm củng cố lợi thế về hạ tầng, đồng thời hỗ trợ người dùng di chuyển đường dài thuận tiện hơn.
Ở nhóm doanh nghiệp mới tham gia, Omoda & Jaecoo đặt mục tiêu xây dựng 80 trạm sạc trên toàn quốc trong năm 2026, cao hơn 5 lần so với hiện tại. Dù mới chỉ phân phối xe PHEV với số lượng hạn chế, liên doanh này đang chuẩn bị nền tảng hạ tầng để đón đầu các dòng xe điện sắp ra mắt.
Trong khi đó, TMT Motors - đơn vị phân phối xe điện của liên doanh SGMW - đã công bố kế hoạch xây dựng 30.000 trạm sạc trên toàn quốc, triển khai theo hai giai đoạn trong vòng 5 năm kể từ tháng 6/2025. Công ty thành viên E-Green sẽ phụ trách thực hiện dự án này, và hiện một số đại lý đã bắt đầu lắp đặt trụ sạc.
Không chỉ phát triển riêng lẻ, xu hướng hợp tác giữa các hãng cũng đang hình thành. Đầu tháng 4, Ford Việt Nam và Tasco Auto đã ký kết biên bản ghi nhớ nhằm chia sẻ hệ thống trạm sạc. Thỏa thuận này cho phép người dùng xe từ nhiều thương hiệu khác nhau có thể sử dụng chung hạ tầng.
Hiện tại, hai bên đang vận hành tổng cộng 32 trạm sạc nhanh DC. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2026, mạng lưới này sẽ mở rộng lên 89 điểm sạc, bao gồm hơn 55 trụ từ Tasco Auto và 34 trụ từ phía Ford.
Các chuyên gia trong ngành cho rằng việc chia sẻ hạ tầng là xu hướng tất yếu. Khi chi phí đầu tư một trạm sạc nhanh (thường từ 2 trụ trở lên) có thể lên tới hàng tỷ đồng, việc vận hành hiệu quả đòi hỏi lượng khách hàng ổn định. Với những thương hiệu có quy mô nhỏ, hợp tác là giải pháp tối ưu để giảm rủi ro và tăng khả năng khai thác.
Ở góc độ thị trường, hành vi người tiêu dùng cũng đang thay đổi. Theo ông Nguyễn Quang Khải - Tổng giám đốc Phú Mỹ Ford, giai đoạn "làm quen" với xe điện đã qua và hiện là thời điểm thích hợp để đầu tư mạnh vào hạ tầng. Khi mạng lưới trạm sạc trở nên phổ biến, tiện lợi và dễ tiếp cận, rào cản lớn nhất đối với xe điện sẽ dần được xóa bỏ.
Một yếu tố khác thúc đẩy cuộc đua này là khả năng tạo doanh thu từ dịch vụ sạc. Với các đại lý, việc mở cửa trạm sạc cho nhiều thương hiệu không chỉ giúp tăng lượng khách mà còn tối ưu chi phí đầu tư. Thực tế, nhiều trạm sạc tại các đại lý Omoda & Jaecoo hay Wuling hiện đã cho phép xe từ hãng khác sử dụng.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng đi theo hướng mở. VinFast, với lợi thế quy mô lớn và lượng khách hàng ổn định, vẫn duy trì hệ thống riêng. Hãng còn áp dụng chính sách miễn phí sạc cho người dùng đến hết tháng 2/2029, với tối đa 10 lần sạc mỗi tháng.
Về lâu dài, các chuyên gia nhận định rằng một thị trường xe điện phát triển bền vững cần có quy hoạch tổng thể về hạ tầng sạc, bao gồm tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn và khả năng tương thích giữa các hệ thống. Đây là vai trò mà cơ quan quản lý nhà nước cần đảm nhận. Trong khi chờ đợi, các doanh nghiệp sẽ tiếp tục tự xây dựng mạng lưới riêng để thu hút khách hàng.
Rõ ràng, cùng với sự tăng trưởng của xe điện, hạ tầng sạc đang trở thành "mặt trận" cạnh tranh mới giữa các hãng xe và nhà phân phối tại Việt Nam. Ai xây dựng được mạng lưới rộng, tiện lợi và hiệu quả hơn sẽ có lợi thế lớn trong việc chinh phục người tiêu dùng trong giai đoạn chuyển đổi sang phương tiện xanh.
Trang
