Phan Quang Khôi
Phạt đền được trao khi đội phòng ngự phạm lỗi thuộc nhóm đá phạt trực tiếp trong khu vực phạt đền của mình, theo Luật 14 IFAB.
Nội dung chính
Trọng tài cho hưởng quả phạt đền khi một cầu thủ phòng ngự phạm lỗi thuộc nhóm bị phạt bằng quả đá phạt trực tiếp trong khu vực phạt đền của đội mình, khi bóng đang trong cuộc. Đây là nguyên tắc cơ bản của Luật 14 IFAB. Vì vậy, không phải cứ có cầu thủ ngã trong vòng cấm là có phạt đền; trọng tài phải xác định có hành vi phạm luật, vị trí và thời điểm tình huống xảy ra.
Những lỗi nào có thể dẫn tới phạt đền?
Các lỗi có thể gồm ngáng chân, đẩy người, kéo áo, truy cản đối phương trái luật hoặc lỗi chạm tay theo tiêu chí của Luật 12. Ví dụ, nếu hậu vệ đẩy ngã tiền đạo trong khu vực phạt đền khi bóng còn trong cuộc, trọng tài có thể chỉ tay vào chấm 11 mét. Với lỗi chạm tay, luật phân biệt giữa việc cố ý dùng tay chơi bóng, tư thế tay khiến cơ thể to ra bất thường và những lần bóng vô tình chạm tay không cấu thành vi phạm. Thủ môn được phép dùng tay trong khu vực phạt đền của mình, nhưng vẫn có những hạn chế riêng.
Vị trí phạm lỗi được xác định ra sao?
Đường kẻ thuộc khu vực phạt đền, nên lỗi xảy ra trên vạch có thể được tính là trong vòng cấm. Trường hợp cầu thủ phòng ngự bắt đầu kéo áo đối thủ bên ngoài rồi tiếp tục giữ khi cả hai đã vào trong, IFAB nêu rõ có thể cho hưởng phạt đền. Ngược lại, nếu lỗi thuộc nhóm chỉ bị phạt gián tiếp, chẳng hạn một số vi phạm liên quan đến thủ môn nhận bóng, hình thức xử lý không tự động chuyển thành phạt đền. Đây là điểm nhiều người xem thường nhầm lẫn.
VAR có thể hỗ trợ quyết định như thế nào?
Ở giải đấu có VAR, tổ video có thể kiểm tra những quyết định phạt đền rõ ràng sai hoặc tình huống quan trọng bị bỏ sót theo quy trình. Trọng tài chính vẫn là người quyết định cuối cùng. Một quả phạt đền được thực hiện từ chấm 11 mét, nhưng các quy định về vị trí thủ môn, cầu thủ khác và việc đá lại cũng phải tuân thủ Luật 14. Hiểu đúng bản chất lỗi giúp người xem phân tích tình huống thay vì chỉ dựa vào cảm giác sau một pha va chạm.
