Trần Thành Long
VAR hỗ trợ trọng tài ở các quyết định quan trọng như bàn thắng, phạt đền, thẻ đỏ và nhầm cầu thủ; luật 2026/27 bổ sung một số trường hợp.
Nội dung chính
VAR là hệ thống trợ lý trọng tài video, hỗ trợ trọng tài chính xem lại những tình huống có thể làm thay đổi kết quả trận đấu. Theo quy trình của IFAB, các nhóm quyết định cơ bản gồm bàn thắng hoặc không bàn thắng, phạt đền hoặc không phạt đền, thẻ đỏ và xử lý nhầm danh tính cầu thủ. VAR không được dùng để xem lại mọi pha va chạm hay thay trọng tài điều khiển trận đấu từ phòng video.
Bốn nhóm tình huống trọng tâm
Với bàn thắng, VAR có thể kiểm tra lỗi trong giai đoạn tấn công dẫn đến bàn, chẳng hạn việt vị, bóng chạm tay hoặc một pha phạm lỗi liên quan trực tiếp. Với phạt đền, tổ VAR xem xét tình huống trọng tài thổi nhầm hoặc bỏ sót tình huống đủ điều kiện, đồng thời kiểm tra vị trí phạm lỗi trong hay ngoài vòng cấm.
Nhóm thẻ đỏ liên quan đến tình huống nghiêm trọng, có thể gồm lỗi ngăn cản cơ hội ghi bàn rõ rệt hoặc hành vi chơi bóng đặc biệt nguy hiểm. Khi trọng tài rút thẻ cho sai cầu thủ, VAR có thể hỗ trợ xác định đúng người cần nhận án phạt. Các trường hợp này phải tuân theo tiêu chuẩn bằng chứng và quy trình cụ thể.
Luật 2026/27 có điểm gì cần chú ý?
IFAB đã thông qua một số điều chỉnh áp dụng từ ngày 1/7/2026. Theo đó, VAR có thể hỗ trợ xử lý thẻ đỏ xuất phát từ thẻ vàng thứ hai rõ ràng không chính xác; các trường hợp nhầm đội, nhầm cầu thủ trong một số án phạt; và quả phạt góc được trao rõ ràng không đúng nếu ban tổ chức giải lựa chọn áp dụng, đồng thời việc kiểm tra không làm chậm thời điểm đưa bóng trở lại cuộc chơi.
Vì vậy, không nên khẳng định VAR chỉ có đúng bốn trường hợp bất biến ở mọi giải đấu. Cần đọc quy trình áp dụng của mùa giải và quy định cụ thể của từng ban tổ chức.
Ai là người đưa ra quyết định cuối cùng?
VAR có thể trao đổi với trọng tài chính qua hệ thống liên lạc. Trong tình huống cần đánh giá chủ quan, trọng tài thường được đề nghị ra màn hình bên đường biên để tự xem lại. Với dữ kiện thực tế rõ ràng như vị trí việt vị, quyết định có thể được điều chỉnh theo quy trình mà không cần xem lại tại màn hình.
Điểm quan trọng là trọng tài chính vẫn chịu trách nhiệm đưa ra phán quyết cuối cùng. VAR nhằm giảm những sai sót nghiêm trọng, không bảo đảm mọi tranh luận sẽ chấm dứt hoặc mọi quyết định đều làm tất cả người xem hài lòng.
