Phan Bùi Quốc Anh
Vụ việc cơ quan chức năng khởi tố hàng chục người liên quan đến hệ thống Xôi Lạc TV không chỉ thu hút sự chú ý của cộng đồng người hâm mộ bóng đá, mà còn mở ra nhiều góc nhìn về thị trường bản quyền truyền hình tại Việt Nam.
Dưới góc độ kinh tế truyền hình, BLV Quang Huy cho rằng đây là hệ quả đã được cảnh báo từ lâu. Theo BLV Quang Huy nói tại chương trình Nhà vô địch: “Điều gì phải đến cũng đã đến rồi, nhưng mà là muộn”. Theo anh, nhiều năm qua các đài truyền hình đã phải “hứng chịu thiệt hại” khi xây dựng bài toán kinh doanh dựa trên chi phí bản quyền đắt đỏ, trong khi “có quá nhiều tham số ngoài luồng mà người ta không thể đo đếm được”.
Trong ngành truyền hình, bản quyền phát sóng các giải đấu lớn luôn là khoản đầu tư rất tốn kém. Khi mua bản quyền, các đơn vị phát sóng phải xây dựng một kế hoạch kinh doanh chi tiết, bao gồm nguồn thu từ thuê bao, quảng cáo và các hoạt động khai thác nội dung. “Làm truyền hình tốt không có nghĩa là kéo được nhiều khán giả, vì xem miễn phí vẫn là hấp dẫn với nhiều người”- anh nói thêm.
Tuy nhiên, sự tồn tại của các hệ thống phát sóng lậu đã làm đảo lộn hoàn toàn cấu trúc kinh doanh này. BLV Quang Huy cho biết trong nhiều năm qua, các đài truyền hình phải đối mặt với những yếu tố “ngoài luồng” mà họ không thể kiểm soát hay đo lường chính xác.
Một vấn đề khác được BLV Quang Huy nhấn mạnh là sự bất công trong môi trường hoạt động. Các đài truyền hình chính thống phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về quảng cáo và nội dung phát sóng. Thậm chí, khi phát các trận đấu quốc tế, nếu hình ảnh xuất hiện biển quảng cáo cá cược trái phép, nhà đài buộc phải cắt hoặc xử lý tín hiệu để tránh vi phạm quy định.
Trong khi đó, các nền tảng phát sóng lậu lại không chịu bất kỳ sự kiểm soát nào. Nhiều kênh thậm chí còn công khai đọc tỉ lệ, quảng bá và dẫn dụ người xem tham gia cá cược trực tuyến ngay trong lúc phát trận đấu. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến thị trường truyền hình mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro xã hội.
BLV Quang Huy cũng phân tích thêm một yếu tố tâm lý quan trọng của người xem. Theo anh, việc được xem miễn phí thường tạo ra thiện cảm rất lớn. Khi không phải trả tiền, nhiều khán giả dễ dàng bỏ qua những yếu tố như chất lượng nội dung hay tính hợp pháp của nền tảng. “Xem miễn phí tự nhiên tạo ra thiện cảm”- BLV kỳ cựu chia sẻ.
Tuy nhiên, BLV Quang Huy cho rằng đó là sự hiểu lầm về bản chất của nghề bình luận thể thao. Theo kinh nghiệm của anh, nhiều kênh truyền hình quốc tế vẫn giữ phong cách bình luận chuẩn mực trong nhiều năm. Bình luận viên tập trung vào diễn biến trận đấu, đọc tên cầu thủ chính xác, phân tích chuyên môn và mở rộng thông tin đúng thời điểm, thay vì chạy theo yếu tố giải trí quá đà.
Từ góc nhìn của BLV Quang Huy, vụ việc liên quan đến Xôi Lạc TV là một dấu mốc quan trọng.Nó không chỉ là câu chuyện xử lý vi phạm bản quyền, mà còn là cơ hội để thiết lập lại trật tự cho thị trường truyền hình thể thao tại Việt Nam. Nếu tình trạng phát sóng lậu được kiểm soát hiệu quả, các đơn vị sở hữu bản quyền sẽ có điều kiện xây dựng mô hình kinh doanh bền vững hơn. Điều này cũng góp phần tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng, nơi những nhà sản xuất nội dung hợp pháp được bảo vệ và khuyến khích đầu tư.
Trong bối cảnh bóng đá ngày càng phát triển theo hướng chuyên nghiệp, việc tôn trọng bản quyền truyền hình không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để ngành công nghiệp thể thao phát triển lâu dài.
Phan Bùi Quốc Anh
