Hoàng Nhiên
Theo truyền thông thế giới, AFC đang tính toán cuộc cải tổ lớn với hệ thống thi đấu đội tuyển quốc gia, trong đó Nations League có thể trở thành vòng loại World Cup. Điều này khiến Việt Nam đứng trước nguy cơ đối mặt với một điều kiện khắt khe ngay từ trước khi hành trình tranh vé bắt đầu.
Theo truyền thông thế giới, Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) đang chuẩn bị một cuộc cải tổ lớn đối với hệ thống thi đấu cấp đội tuyển quốc gia. AFC Nations League, giải đấu đã được giới thiệu từ cuối năm 2025, có thể không chỉ thay thế phần lớn các trận giao hữu mà còn có khả năng trở thành vòng loại World Cup và Asian Cup trong tương lai.
AFC từng xác nhận kế hoạch thành lập Nations League từ tháng 12-2025 nhằm tạo ra lịch thi đấu “có cấu trúc và bền vững hơn”, giúp các đội tuyển có thêm những trận đấu mang tính cạnh tranh và gặp đối thủ tương đồng về trình độ. Tuy nhiên, ESPN ngày 4/10 tiết lộ những chi tiết mới trong phương án đang được thảo luận, với khả năng tác động trực tiếp đến cơ hội World Cup của Việt Nam.
Theo truyền thông thế giới, 47 đội tuyển thành viên AFC sẽ được chia thành ba hạng đấu, gồm 18 đội ở hạng 1, 18 đội ở hạng 2 và 11 đội ở hạng 3. Các đội không còn được phân chia theo khu vực Đông Á hay Tây Á mà sẽ dựa trên nhóm hạt giống, qua đó hướng tới lịch thi đấu cân bằng hơn. AFC dự kiến thử nghiệm mô hình này ở mùa 2028-2029 trước khi chính thức triển khai từ năm 2030.
Ở mùa Nations League gắn với Asian Cup, dự kiến bắt đầu năm 2030, 18 đội hạng 1 sẽ chơi sáu trận, gồm ba trận sân nhà và ba trận sân khách. Toàn bộ 18 đội hạng cao nhất cùng sáu đội có thành tích tốt nhất ở hạng 2 sẽ giành quyền dự Asian Cup. Đáng chú ý, mô hình tương tự còn được AFC tính toán để áp dụng cho vòng loại World Cup.
Theo bản dự thảo mà ESPN tiếp cận, Nations League mùa 2032-2033 sẽ đồng thời đóng vai trò vòng loại World Cup. 18 đội hạng 1 thi đấu 12 trận, gồm sáu trận sân nhà và sáu trận sân khách, rồi được xếp trên một bảng tổng sắp chung. Sáu đội dẫn đầu giành vé trực tiếp, trong khi các đội đứng từ thứ 7 đến thứ 10 đá play-off vòng tròn để xác định thêm hai suất trực tiếp và một suất dự play-off liên lục địa.
Về lý thuyết, AFC vẫn giữ nguyên 8,5 suất dự World Cup gồm tám vé trực tiếp và một suất play-off liên lục địa theo phân bổ của FIFA cho kỳ World Cup 48 đội. Tuy nhiên, điểm đáng lo với Việt Nam là dự thảo hiện chưa tạo ra con đường trực tiếp cho các đội thuộc hạng 2 hoặc hạng 3. Nếu phương án này được thông qua, việc góp mặt trong nhóm 18 đội hạng 1 sẽ trở thành điều kiện tiên quyết để tranh vé World Cup.
Hiện AFC vẫn chưa chốt cách phân hạng. Phương án cũ từng tính tới việc sử dụng thứ hạng FIFA, và Việt Nam hiện đứng thứ 17 châu Á, vừa đủ nằm trong nhóm 18 đội dẫn đầu. Ngược lại, Indonesia đang đứng thứ 21 và có nguy cơ phải thi đấu ở hạng 2. Nếu Việt Nam tụt khỏi top 18 khi AFC xác định nhóm hạt giống, cánh cửa World Cup có thể đóng lại ngay từ trước vòng loại. Dù AFC vẫn có thể xây dựng một hệ thống điểm số khác, ESPN cho rằng các nền bóng đá như Việt Nam, Thái Lan hay Indonesia sẽ phải đặc biệt thận trọng với thứ hạng và thành tích trong những năm tới.
