Copa América và EURO khác nhau ra sao về lịch sử, thể thức?

Copa América ra đời sớm hơn EURO, khác về khu vực tham dự, truyền thống mời khách và cách tổ chức vòng chung kết qua từng thời kỳ.

Copa América là giải vô địch cấp đội tuyển của Nam Mỹ do CONMEBOL tổ chức, còn EURO là sân chơi tương ứng của các đội tuyển châu Âu thuộc UEFA. Copa América có lịch sử lâu hơn, bắt đầu năm 1916, trong khi kỳ EURO đầu tiên diễn ra năm 1960. Hai giải đều nhằm xác định nhà vô địch châu lục nhưng khác nhau đáng kể ở số thành viên liên đoàn, truyền thống thi đấu và cách mở rộng quy mô.

Copa América lâu đời hơn nhưng có ít thành viên hơn

Copa América ra đời dưới tên Giải vô địch Nam Mỹ năm 1916, với bốn đội Argentina, Brazil, Chile và Uruguay; Uruguay là nhà vô địch đầu tiên. Nam Mỹ hiện có mười liên đoàn thành viên CONMEBOL, vì vậy giải thường mời thêm các đội tuyển ngoài khu vực. Chẳng hạn, kỳ năm 2024 có mười sáu đội, gồm đại diện CONMEBOL và CONCACAF. Việc mời khách là một đặc điểm đáng chú ý, không có nghĩa các đội ngoài Nam Mỹ trở thành thành viên CONMEBOL.

EURO khởi đầu năm 1960 với vòng chung kết chỉ bốn đội tại Pháp; Liên Xô giành chức vô địch đầu tiên. Sau nhiều lần mở rộng, vòng chung kết EURO 2024 có hai mươi bốn đội. Khác với Copa América, các suất tham dự EURO được xác định chủ yếu thông qua hệ thống vòng loại của UEFA, phản ánh số lượng liên đoàn thành viên châu Âu lớn hơn nhiều.

Thể thức thay đổi theo từng kỳ tổ chức

Không nên hiểu Copa América hoặc EURO có một công thức bất biến. Ở Copa América, số đội, cách chia bảng và quy định dành cho khách mời từng thay đổi theo từng giai đoạn. Tại EURO, giải cũng chuyển từ vòng chung kết bốn đội sang tám, mười sáu rồi hai mươi bốn đội. Với thể thức hai mươi bốn đội ở EURO 2024, một số đội xếp thứ ba vòng bảng vẫn có cơ hội vào vòng loại trực tiếp.

Lịch tổ chức cũng có sự khác biệt lịch sử. EURO phát triển theo chu kỳ bốn năm, còn Copa América từng có các khoảng cách giữa hai kỳ không đều nhau trước khi hướng đến nhịp tổ chức ổn định hơn. Vì thế, khi so sánh hai giải cần gắn với kỳ cụ thể thay vì suy từ một mùa sang toàn bộ lịch sử.

Hai nét hấp dẫn riêng của bóng đá lục địa

EURO nổi bật với mật độ đội tuyển mạnh và nhiều phong cách chiến thuật giữa các quốc gia châu Âu. Copa América lại mang bản sắc đối đầu lâu đời của Nam Mỹ, nhất là những trận Argentina - Brazil hay Uruguay - Argentina. Không giải nào mặc nhiên khó hơn: sức cạnh tranh phụ thuộc chất lượng các đội ở từng kỳ. Điểm chung lớn nhất là cả hai đều tạo ra những câu chuyện bóng đá vượt khỏi phạm vi một trận đấu.