Mai Thị Huyền Trâm
Sau 30 năm, AFF Cup vẫn chưa được FIFA công nhận chủ yếu vì lịch thi đấu thường xuyên xung đột với FIFA Days.
AFF Cup, nay mang tên ASEAN Cup, đã trải qua 30 năm phát triển và trở thành sân chơi danh giá nhất cấp đội tuyển quốc gia ở Đông Nam Á. Tuy nhiên, dù có vị thế đặc biệt trong khu vực, giải đấu vẫn chưa được FIFA đưa vào hệ thống thi đấu chính thức. Nguyên nhân chủ yếu không nằm ở chất lượng hay sức hút của giải, mà đến từ một vấn đề kéo dài nhiều năm: lịch thi đấu thường xuyên xung đột với FIFA Days.
Điểm mấu chốt nằm ở việc ASEAN Cup thường diễn ra ngoài lịch thi đấu quốc tế do FIFA quy định. Khi giải đấu không nằm trong FIFA Days, các CLB không có nghĩa vụ phải nhả cầu thủ cho đội tuyển quốc gia. Điều này từng khiến nhiều đội bóng Đông Nam Á, trong đó có Indonesia, Malaysia và Thái Lan, không thể triệu tập lực lượng mạnh nhất khi AFF Cup diễn ra, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chuyên môn của giải.
Trong khi đó, FIFA Days được xây dựng để đảm bảo sự cân bằng giữa đội tuyển, CLB và quyền lợi của cầu thủ. Muốn ASEAN Cup được công nhận, giải đấu cần được tổ chức trong những khoảng thời gian phù hợp với lịch FIFA. Thế nhưng, với thể thức kéo dài và lịch thi đấu đặc thù, việc đưa toàn bộ ASEAN Cup vào một FIFA Days duy nhất gần như không khả thi. Nếu chuyển hẳn sang mùa hè, giải lại có nguy cơ đụng độ với hàng loạt giải đấu lớn khác.
Chính nghịch lý này khiến ASEAN Cup dù có lịch sử lâu đời vẫn chưa thể trở thành một giải đấu chính thức của FIFA. Đáng chú ý, từ năm 2016, một số trận đấu hoặc một số kỳ ASEAN Cup từng được xếp vào nhóm A international của FIFA. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa đủ để biến toàn bộ giải đấu thành một phần trong hệ thống thi đấu chính thức của FIFA.
Thay vì thay đổi hoàn toàn ASEAN Cup, FIFA đã lựa chọn một hướng đi khác. Tháng 10/2025, FIFA công bố FIFA ASEAN Cup, một giải đấu mới được xây dựng theo cảm hứng từ FIFA Arab Cup và được tổ chức trong FIFA Days. Cách làm này giúp các đội tuyển có quyền triệu tập những cầu thủ tốt nhất, đồng thời giải quyết bài toán nan giải từng khiến ASEAN Cup không thể đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của FIFA.
FIFA ASEAN Cup sẽ lần đầu diễn ra vào cuối tháng 9/2026, mở ra một sân chơi hoàn toàn mới cho bóng đá khu vực. ĐT Việt Nam cũng góp mặt với mục tiêu cạnh tranh chức vô địch cùng phần thưởng 1 triệu USD. Như vậy, sau 30 năm, ASEAN Cup không được FIFA “nâng cấp” như nhiều người kỳ vọng, mà thay vào đó bóng đá Đông Nam Á có thêm một giải đấu mới được thiết kế ngay từ đầu để phù hợp với hệ thống FIFA.
